Denken de dieren Mj hetgeen zij doen? 



DOOE 



P. H A R, T I N O. 



De vraag , of de dieren alleen door een blind instinkt gedreven worden , 

 of dat hunne handelingen althans in sommige gevallen getuigen van een 

 voorafgaand overleg, wordt nog steeds verschillend beantwoord. Die 

 beantwoording , welke inderdaad van groot gewigt is , daar zij invloed 

 moet hebben op de beantwoording van vele andere nog steeds hangende 

 vraagstukken , waaronder sommige , waarbij wij menschen groot belang 

 hebben , kan alleen gezocht worden in eene zorgvuldige en onbevoor- 

 oordeelde duiding der feiten , welke de waarneming aanbiedt. Met ieder 

 is daartoe in staat. Sommigen zijn zeer geneigd aan de dieren alles 

 te ontzeggen , wat hen slechts eenigzins met den mensch op gelijke lijn 

 zoude kunnen doen plaatsen ; anderen daarentegen gebruiken bij de be- 

 oordeeling van de daden der dieren denzelfden maatstaf, als dien men ge- 

 woon is voor menschelijke daden aan te wenden , en besluiten uit het door 

 de handeling voortgebragte tot de mate van verstand , die daartoe noodig 

 is geweest. Zoowel de een als de ander loopt groot gevaar van op een 

 dwaalweg te geraken , en vele bewijzen , die men zoowel voor als tegen 

 het denkvermogen der dieren heeft aangevoerd , kunnen inderdaad als 

 weinig afdoende worden beschouwd. Wanneer echter een natuuronder- 

 zoeker als MiLNE EDWAEDS uit zijuc eigene ervaring feiten mededeelt , die 

 hem tot de overtuiging hebben gebragt, dat de dieren werkelijk denken 

 bij hetgeen zij doen , dan verdienen die feiten meer algemeen bekend te 

 W(»rden gemaakt en ter overweging aanbevolen aan hen , die nog steeds 

 voortgaan op psychisch gebied een scherpe grens te trekken tusschen 

 den mensch en de zoogenaamde redelooze dieren. 



In de inleiding op zijne nieuwe Recherches pour servir d V histoire 



