102 HET JUEA-TIJDPERK , OF DE 



zandbanken en plantenmassa's , die nogmaals tot steenkool , maar van 

 jongere vorming , zouden overgaan. Schelpdieren schonken het aanzijn 

 aan dikke kalklagen, koraaldieren in menigte bouwden riffen en atols, 

 en zoo vormde zich in die zee of in de binnenzeeën en meren der 

 eilanden eene reeks van de meest verschillende lagen , welker magtig- 

 heid ons somtijds verbaast , welker veelsoortige verscheidenheid den 

 geoefendsten geoloog vaak het oog verbijstert, als hij regelmaat 

 en orde in de groepering dier lagen zoekt te brengen. Deze tijd is de 

 Jura-tijd en de gronden gedurende die lange periode gevormd heeten 

 het Jura-stelsel. Opheffingen , hier meer plotseling , elders langza- 

 mer , bragten die lagen gedeeltelijk op het drooge , bedolven weder 

 andere ; de vorming ging onafgebroken voort , de woudstroom schoot 

 brullend voort over de bergen , door de dalen , langs de vlakten , 

 knaagde aan de lei- en gneisgebergten , hooide de zand- en kalkbed- 

 dingen uit , plofte die vracht elders neder , vermengde de ongelijkaar- 

 digste gesteenten, welk gruis op zijne beurt weder werd drooggelegd 

 of zamenpakte door tusschensijpelend kiezelzuur bevattend water, om 

 of voor altijd aan onzen blik onttogen te worden , gelijk tusschen 

 Boulogne en Valenciennes , of in de 19de eeuw onzer jaartelling als 

 Jura-formatie aan den dag te komen , dat is bloot te liggen aan de 

 oppervlakte. 



Ofschoon nu de gronden dezer formatie uit zeer verschillende zelf- 

 standigheden bestaan , gelijk aanstonds nader zal blijken , wordt toch 

 een goed deel ingenomen door kalkgebergten en van deze is weder een 

 aanzienlijk bedrag zamengesteld door polypen of koraaldiertjes en zijn 

 dus voormalige atols of koraalriffen. Het bewijs? Welnu! dit is zeer 

 gemakkelijk te leveren ; trouwens het onderzoek dier kalkgesteenten 

 heeft ons geleerd , dat deze hoofdzakelijk uit polypen-stokken bestaan , 

 terwijl bovendien de vorm dier atols nog zoo duidelijk te onderkennen is, 

 b.v. in de Pyreneën en in de Zwitsersche Jura , dat men kaarten heeft 

 kunnen vervaardigen , waarop de ligging , grootte en gedaante dier Jura- 

 koraaleilanden even naauwkeurig zijn aangewezen , als op onze lieden- 

 daagsche kaarten met de koraal- eilanden van de Zuidzee kan geschieden. 

 En even als de hedendaagsche atols eene ringv^ormige gedaante hebben 

 met een meer in 't midden , dat met de opene zee dikwerf in verbinding 

 staat door talrijke openingen in het rif, zoo vindt men in de Zwit- 

 sersche Jura diezelfde vormen terug , terwijl men hier ter plaatse , in 



