DE MAGNETO-ELEKTE.ISCHE WERKTUIGEN. 155 



hij zich weder tot de door zijne orakeltaal zeker verblufte vergadering 

 en lichtte zijn gevoelen toe. „Het doet mij waarlijk leed," zeide hij 

 „H is slechts een nieuw wapen in de hand des brandstichters '^) l "Wat 

 zal die man , weinig tijd daarna , wel van de strijklucifers hebben gezegd. 



Om van de vonken en de werking op den galvanometer op te klimmen 

 tot andere werkingen van den elektrischen stroom , was eene mechani- 

 sche inrigting noodig , die veroorloofde om de verschillende opwekkingen 

 met groote snelheid op elkander te doen volgen. De eerste van dien 

 aard werd uitgevoerd door een Fransch instrumentmaker , pixii , die een 

 magneet op een houten voet bevestigde , waarop te gelijk het steunpunt 

 geplaatst was van een ongelijkarmigen hefboom. Door den langen arm 

 van dezen laatsten plotseling neer te drukken , werd een ijzeren sluit- 

 stuk als het hier boven beschrevene even plotseling van de polen des 

 magneets verwijderd en te gelijk de uiteinden van de om het ijzer 

 gewonden draadspiraal uit het kwik geligt , waarin ze te voren gedom- 

 peld waren. 



Kort nadat pixii's „wip" bekend was geworden, gingen twee Engel- 

 sche instrumentmakers , saxton en claeke , naar het schijnt onafhankelijk 

 van elkaar , een belangrijke schrede verder. Zij bogen het sluitstuk , 

 den inductor , zoo als het later met een vrij ongepasten naam werd 

 genoemd , hoefvormig om en deden dien door een geschikte mechanische 

 inrigting snel voor de polen des magneets wentelen. Nu kon men even- 

 veel stroomopwekkingen in de seconde op elkaar laten volgen als vroeger 

 in de minuut en gloeijingsverschijnselen en heftige physiologische wer- 

 kingen verkrijgen. Deze laatste vooral bezorgden de magneto-elektrische 

 werktuigen , zooals zij van nu af heetten , eenige meer algemeene ver- 

 spreiding. 



Maar nog altijd hadden ze één gebrek : de stroomen werden in het 

 werktuig opgewekt , zooals de aard der zaak dit medebragt , in onophou- 

 delijk afwisselende rigtingen en kwamen zoo ook daar buiten in werking. 

 Alle werkingen , die van de stroomrigting afhangen , waren dus alleen 

 daarvan te verkrijgen als men alle stroomen, die in de ééne rigting 

 ontstonden , in het werktuig zelf afleidde en alleen de tegenovergesteld 

 gerigte naar buiten voerde , met andere woorden de helft van de werking 

 opofferde. Een Nederlandsch geleerde, prof. steating, te Groningen, 



Tyn'dall , PABADAY , 0$ d discoverer , p. 32, 



