162 EENE OMWENTELING OP SCHEIKUNDIG GEBIED. 



Sla den boom gade , -wanneer de lente stam en twijgen uit den schijn- 

 baren doodslaap beeft gewekt ; zie die knoppen zwellen en zicb ont- 

 plooi] en tot een rijken bladerdos , die bloesems kleuren en ras tot 

 vruchten rijpen, en ge hebt een beeld van wat er in het laatst der 

 vorige eeuw met de scheikunde is gebeurd. — Er zijn er , die vóór dat 

 gewigtig keerpunt schier van geen scheikunde willen hooren , die haar 

 geschiedenis doen aanvangen met lavoisier en de zegepraal der begin- 

 selen en grondbegrippen, door dien grooten hervormer verkondigd en 

 toegepast. Dergelijke beweringen mogen als eene soort van aardigheid 

 gelden , ze zijn zóó avontuurlijk en gezocht , dat ze ter naauwernood 

 eene ernstige wederlegging verdienen. 



Het zij zoo, dat de scheikunde nog geen honderd jaar geleden, in 

 den waren zin des woords , tot wetenschap is verheven. Maar om tot 

 wetenschap op te klimmen, dient men van kennis uit te gaan. Weten- 

 schap is immers een aaneengeschakeld, een goed geordend geheel van 

 kennis ? Welnu , dan is wetenschap zonder bestaande kennis onmoge- 

 lijk ; dan behoort ook alles wat men vroeger en later op het, gebied der 

 scheikunde heeft waargenomen en ter verklaring der verschijnselen be- 

 proefd , tot hare geschiedenis , al zijn die waarnemingen dan ook ge- 

 brekkig en onvolledig , al liggen die theoriën dan ook in lang versleten 

 stelsels verscholen. Eene wereld van verschijnselen moest zijn geschapen 

 eer er kon worden gerangschikt , vergeleken , verklaard ; en zoo er 

 twintig . eeuwen en meer zijn verloopen , voordat de scheikunde eene 

 zelfstandige plaats kon innemen onder hare zusterwetenschappen — het 

 is nu eenmaal een feit, waarmede we wel vrede moeten hebben. Wat 

 zich ontwikkelt naar den natuurlijken loop der dingen , kan niet sneller 

 gaan dan het gaat. 



Ik heb eerbied voor een lavoisier , een davy , een beezelius en wie 

 hier meer als grondleggers der scheikundige wetenschap kunnen worden 

 genoemd ; maar zóóver gaat mijne vereering van die mannen niet , dat 

 ik zou meenen een wonder te moeten aannemen om hun optreden te 

 verklaren. De groote hervormers komen niet uit de lucht vallen. Elke 

 hervorming , die we gewoon zijn aan een bepaald tijdstip vast te 

 knoopen , is allengs voorbereid door toestanden en gebeurtenissen, vaak 

 in het duister van een verwijderd verleden verscholen. Maar de draad , 

 die het heden aan dat verleden verbindt , blijft voor het oog van deze 

 ernstige onderzoekers niet verborgen. 



