164 EENE OMWENTELING OP SCHEIKUNDIG GEBIED. 



alles, wat zich ontwikkelen wil en vooruitgaan. En de wetenschap 

 der natuur zuchtte reeds te lang onder de heerschappij van menschelijk 

 gezag en menschelijke willekeur , — zij die alleen zich mag buigen voor 

 het gezag van de wetten der Natuur , wier priesteres zij is. Die 

 strijder heeft gezegevierd. Hij heeft de wetenschap vrij gemaakt van 

 vreemden dwang en met de vrijheid haar een nieuw leven geschonken, 

 zoodat ze eene magt is geworden , die de gedaante der beschaafde we- 

 reld heeft vernieuwd. Die strijder voor de vrijheid heette lavoisier. 

 Wie was die man , en wat heeft hij voor de wetenschap gedaan ? — Op 

 die vragen ga ik eenig antwoord geven. 



Antoine latjrent lavoisier werd in 1743 te Parijs geboren. Vroegtijdig 

 ontwikkelden zich bij eene zorgvuldige opvoeding en leiding de zeldzame 

 vermogens van zijn geest. Veelomvattend , te uitgebreid misschien , was 

 de kring van ^ijne studiën reeds in den zorgeloozen leeftijd , die toen , in 

 de hoofdstad der beschaving , jongelieden van zijn stand en fortuin veelal 

 tot andere genoegens uitlokte , dan scheikunde , astronomie , botanie , 

 mineralogie en geologie kunnen schenken. Mannen als roijelle, la caille, 

 BERNARD DE jussiEiJ, GUETTARD warcu zijno leermeesters , en dat het uitne- 

 mend voorregt van zulk onderwijs door hem regt werd gewaardeerd , blijkt 

 uit de zeldzame lofspraak van een zijner biografen: „il ne vivait pout; ainsi 

 dire qu'avec sesmaitres." Reeds in 1764 beantwoordde hij eene prijsvraag 

 door de Pransche akademie uitgeschreven voor het beste stelsel van straat- 

 verlichting voor eene groote stad , op zulk eene uitstekende wijze , dat 

 hem het gouden eermetaal werd toegekend, en zeker , die belooning was 

 niet onverdiend, indien het waar is, dat de jeugdige mededinger, om 

 zijne oogen gevoeliger te maken voor de verschillende intensiteit van 

 het kunstlicht , zes weken achtereen in een duister , met zwart behan- 

 gen vertrek heeft doorgebragt. Kleine , maar van degelijke studie 

 overvloedig getuigende geschriften vestigden weldra op hem de aandacht , 

 met dat gevolg, dat hij reeds op vijfentwintig-jarigen leeftijd den zetel 

 van den scheikundige baron , in de Fransche akademie, innam, ondanks 

 den tegenstand van buffon en den minister de choiseül , wier vermo- 

 gende invloed de candidatuur steunde van den mineraloog jaes. De 

 begeerlijke titel van „académicien" was voor lavoisier eer eene aanmoe- 

 diging dan eene belooning. Van toen af werd zijn als rondtastend 

 genie zich zijner roeping bewust. De scheikunde werd zijne lievelings- 

 studie , zijne levenssfeer. Met al de geestkracht, die een vaste wil geven 



