EENE OMWENTELING OP SCHEIKUNDIG GEBIED. 165 



kan , greep hij de taak aan , die hij gevoelde dat hem was opgelegd — 

 haar eene toekomst te bereiden. Al zijn tijd , al zijn vermogen had hij 

 over voor de wetenschap , waaraan zijn naam voor altijd is verbonden. 

 Weldra was lavoisiee een beroemd man. Talrijke verhandelingen , bij 

 de academie ingeleverd , een uitstekend Traite de Chimie , meesterlijke 

 proeven en waarnemingen , die alle tegenspraak deden zwichten voor 

 de evidentie der feiten , vestigden zijn naam als scheikundige. Zijne 

 woning werd de verzamelplaats van Transche en buitenlandsche geleerden. 



CONDOECET , MONGE , VICQ d'aZTE , BATJMÉ , VAN DEE MONDE , EOTJECEOX , 



BEETHOLLET , GTJTTON DE MOEVEAU sloten zich vóór eu na bij hem aan 

 en verleenden hem hunne vermogende medewerking. Geregelde bijeen- 

 komsten van die mannen openden een oefenperk van onderlinge kritiek 

 en zamenwerking , eene „académie militante," die de schoolsche weten- 

 schap van die dagen met goed gevolg bestookte en op hare puinhoopen 

 een nieuw gebouw deed verrijzen. 



Men meene toch niet , dat lavoisiee , als zoo velen van zijne tijdge- 

 nooten , bij al zijne bekwaamheid , een onpractisch mensch — een ka- 

 mergeleerde was. Zoo iemand , dan was hij er van overtuigd , dat de 

 wetenschap zich uiten moet in het leven ; dat in het practisch leven 

 de plaats is van den man van ware wetenschap. 



In 1769 dong hij naar het ambt van fermier- général, voor een deel met 

 het doel om te gereeder de zware onkosten , aan zijn laboratorium ver- 

 bonden , te kunnen bestrijden. Hij verkreeg den post en nam dien met 

 ijver en naauwgezetheid waar. Eenige jaren later tot régisseur des 

 poudres et salpêtres aangesteld , gelukte het hem de fabriekmatige be- 

 reiding van salpeter zoodanig te verbeteren , dat de inlandsche productie 

 toereikend werd om in de behoeften van het rijk te voorzien en de 

 kostbare invoeren uit Engeland konden worden gemist. Ook de zamen- 

 stelling van het buskruid wist hij zóó te wijzigen , dat de draagkracht 

 van het geschut aanmerkelijk werd verhoogd — eene ontdekking , die 

 alleen in Frankrijk op haar waren prijs kan worden geschat. Hij nam 

 een zeer werkzaam deel aan den belangrijken arbeid der commissie , 

 door de Nationale Conventie belast met de vervaardiging van een nieuw 

 stelsel van maten en gewigten. Als thesaurier der akademie toonde hrj 

 zich een even kundig financier als hij in zijn geschrift : de la richesse 

 territoriale du Royaume de France zich- als een bekwaam staathuis- 

 houdkundige had doen kennen. Aan landbouw, fabriekwezen en nij- 



