EENE OMWENTELING OP SCHEIKUNDIG GEBIED. 179 



dampkring opnemen. Het was al mede zijner aandacht niet ontgaan , 

 dat bijtende kalk, na aan de lucht te hebben gelegen, zwaarder wordt, 

 en wel juist zooveel als het gewigt van het opgenomen gas bedraagt 

 en dat het lucht vormig bestanddeel uit niet bijtende of koolzure kalk 

 door gloeijen weder kan worden verjaagd. Ziedaar waarnemingen , die 

 eene betere toekomst spelden. Een gas als een bestanddeel van vaste 

 ligchamen erkend ; een eerste beroep op de onbedriegelijke uitspraak der 

 weegschaal. Eindelijk' ontdekte black nog, dat uit het dierlijk ligchaam 

 den dampkring onophoudelijk vaste lucht toevloeit. 



Op onwederlegbare wijze toonde hij aan , dat de uitgeademde lucht 

 in veel hooger mate met koolzuur bezwangerd is dan de gewone en 

 maakte uit een en ander de gevolgtrekking op , dat de vaste lucht een 

 standvastig bestanddeel van den dampkring uitmaakt. 



Reeds lang vóór dat black tot die belangrijke ontdekking was geko- 

 men , hadden , gelijk we zagen , boyle , mayow en anderen op goede 

 gronden in de lucht eene eigenaardige stof , die de ademhaling en ver- 

 branding onderhoudt , vermoed. Nu rees natuurlijk de vraag : bestaat 

 de lucht alleen uit dat werkzame beginsel en vaste lucht , of is er wei- 

 ligt nog een ander gas in den dampkring aanwezig , dat , evenmin als 

 de laatste , voor verbranding en ademhaling geschikt is ? Euïheefoed , 

 een Schotsch plantkundige , vond het antwoord op die vraag. Hij kwam 

 op de gedachte , een dier zoo lang in eene afgeslotene ruimte te doen 

 verkeeren , tot dat het stierf door gebrek aan levenslucht. Nu verwij- 

 derde hij , zooals black had geleerd , met behulp van een bijtend loogzout , 

 het koolzuur uit het overgebleven gasmengsel en bevond daarna, dat 

 er nog een aanmerkelijke hoeveelheid van een zekere luchtsoort aan- 

 wezig was , die almede ten eenemale ongeschikt bleek voor ademhaling 

 en verbranding. 



Aan dit nieuwe bestanddeel van den dampkring gaf guyton de moe- 

 veaij , eenige jaren later , den naam azote : lucht , waarin geen adem- 

 haling , geen leven mogelijk is : — stikstof. 



Zoo was er dan in de laatste helft der achttiende eeuw eindelijk een 

 licht opgegaan over de zamenstelling van den dampkring , schitterend 

 bij de schemering van weleer. Maar werd nu het belang van die ont- 

 dekkingen ook ingezien ; werd er het regte gebruik van gemaakt ? 't Is 

 er zeer ver van daan. Nog altijd bleef zich , op het gebied der schei- 

 kunde , een min of meer ziekelijke rigting openbaren. Geleerde beu- 



12* 



