180 EENE OJfWENTELING OP SCHEIKUNDIG GEBIED. 



zelingen , spitsvondige nietigheden hielden meer de aandacht bezig , dan 

 de gewigtige vraagpunten , onlangs aan de orde gesteld en , — 't is bijna 

 on geloof elijk — nog altijd speelde de oude aristoteles den natuuron- 

 derzoekers parten. Een enkel voorbeeld slechts. De Fransche akademie 

 werd, omstreeks het jaar 1770, herhaaldelijk lastig gevallen door ge- 

 leerden van naam , die meenden te hebben waargenomen , dat water , 

 door destillatie , gedeeltelijk in aarde kan worden veranderd. Die fraaije 

 ontdekking maakte het onderwerp van ernstige en langdurige beraad- 

 slaging van dat ligchaam uit en gaf aanleiding tot eene reeks van proe- 

 ven, die ten slotte de geleerden in het ongelijk stelden en de akademie 

 tot het besluit bragten , dat de aard van het water , door overhaling , 

 niet verandert en dat de vermeende aarde eenvoudig van de gebruikte 

 destilleer-toestellen afkomstig was. 



Onder de weinige scheikundigen , die hunne roeping beter begrepen , 

 was LAV0ISIEE. Met ernst en rustige volharding wijdde hij zich aan de 

 oplossing van het probleem , dat hij als de levensvraag erkende , waar- 

 van de toekomst der scheikunde afhing — de zamenstelling der lucht. 



Niets van wat met die groote vraag in verband stond , ontging hem. 

 De waarnemingen van zijne tijdgenooten , de uitkomsten van het onder- 

 zoek van zijne voorgangers , alles werd door hem overwogen , getoetst 

 door eigene ervaring. Is het wonder , dat hij zich meer voelde aan- 

 getrokken door de proeven van boyle , matow en blacx , dan door de 

 bespiegelingen van de mannen van het phlogiston ? Eeeds in 1772 had 

 hij , in eene bij de akademie ingezondene verhandeling , de voorloopige 

 uitkomsten van zijn onderzoek opgenomen. Hij deelt daarin , onder 

 anderen, mede, dat phosphorus en zwavel, door verbranding, evenals 

 de metalen bij de verkalking , in gewigt toenemen en dat die vermeer- 

 dering van gewigt , onder beide omstandigheden , het gevolg is van het 

 opnemen van lucht of veeleer „d' un fluide élastique quelconque , con- 

 tenu dans 1' air." Iets dergelijks was nu wel is waar lang vóór hem 

 door anderen vermoed , maar lavoisier bewees wat hij beweerde , met 

 de weegschaal in de hand. — Tegen die proeven was dus waarlijk niets 

 in te brengen. — Meent ge ? — De tijdgenooten van lavoisier dachten 

 er anders over. Men vond dat alles wel heel fraai en goed ; maar — 

 en dit was een geduchte maar — het streed met de theorie van het 

 phlogiston , zooals ze in die dagen vrij algemeen werd opgevat. Het 

 meerendeel der scheikundigen had allengs de oorspronkelijke zienswijze 



