188 EENE OMWENTELING OP SCHEIKUNDIG GEBIED. 



un éclat éblouissant ; Ie charbon , au lieu de s' y consommer paisiblement, 

 comme dans 1' air ordinaire , j brülait avec une flamme et une sorte 

 de décrépitation , a la maniere du phospliore , et avec une vivacité de 

 lumière que les yeux avaient peine a supporter." Maar, wat vooral merk- 

 waardig mogt heeten : — hef kwik en het gas wogen te zamen Juist zooveel 

 als het gewigt bedroeg van de kwikkalk , waarvan lavoisier tvas uitgegaan. 



Zoo was het dan eindelijk gelukt de zamenstellende bestanddeelen der 

 lucht, „de portion salubre" en de „mofette irrespirable" te isoleren, 

 door tusschenkomst van een metaal. Zoo was dan het raadsel der ver- 

 kalking opgelost. Immers nu was het boven allen redelijken twijfel 

 verheven , dat het kwik „de portion salubre" eerst opgenomen en later 

 weder had losgelaten. Nu was de valschheid van de oude leer, dat 

 er bij de verkalking iets zou worden uitgedreven, zonneklaar gebleken. 

 Integendeel — er werd iets bij opgenomen , en in die aanwinst van stof — 

 vroeger als eene zaak van weinig aanbelang beschouwd — lag juist het 

 wezenlijke , het kenmerkende van het verschijnsel. 



De lucht mogt dus wel degelijk , zooals enkelen reeds hadden ver- 

 moed , de eerste voorwaarde der verkalking heeten. Nu was er ook 

 wel geen ander besluit mogelijk dan dit : dat de kwikkalk eene innige 

 verbinding is van het metaal met de „portion salubre" van den damp- 

 kring en dat dus die beide stoffen , door wederzijdsche opoffering van 

 hare individualiteit — om het zoo eens uit te drukken — een ander 

 ligchaam hebben gevormd. "Was dit niet de uiting van de „verwant- 

 schap ," reeds door boeehave en bergmann aangenomen , ter aanduiding 

 van eene werking, die uitloopt op de vereeniging van geheel ongelijk- 

 soortige stoffen tot „nieuwe ligchamen met zelfstandige eigenschappen? 

 „De portion salubre" verkreeg den naam oxygène (zuurvormer , zuurstof) 

 omdat LAvoisiEE — hoezeer ten onregte — meende , dat zij een nood- 

 zakelijk bestanddeel van alle zuren uitmaakte. De metaalkalken werden 

 voortaan oxyden (zuurstofverbindingen) geheeten. En wat ten aanzien 

 van de verkalking was gebleken , moest immers evenzeer gelden van 

 elke verbranding , die in den dampkring plaats greep. Ook dit ver- 

 schijnsel kon nu onmogelijk langer als eene ontleding worden beschouwd. 

 Er mogt ook hier geen sprake meer zijn van een of ander verlies — 

 en , wat de aanhangers der oude leer ook nog beproefden om de gelief- 

 koosde theorie te redden , — die hopelooze sophismen werden door lavoi- 

 sier zegevierend wederlegd. Met onverbiddelijke klaarheid bewees hij, 



