HUISHOUDING VAN HET 31EKSCHELIJKE LIGCHAAM UITOEFENT. 231 



groote natuurboek te slaan. Er werd gewis eene groote mate van zorg- 

 vuldigheid , omzigtigheid en buitengewoon geduld toe vereischt. Voor 

 wij echter zijn werk zullen nagaan , en om hem in zijne gevolgtrekkingen 

 te kunnen volgen , moeten wij eerst eene zooveel mogelijk duidelijke 

 beschrijving of kennis der plantencel en van hare voornaamste eigen- 

 schappen er aan doen voorafgaan. 



De meeste cellen kunnen wegens haren geringen omvang slechts door 

 het microscoop waargenomen worden; er zijn echter ook groote cellen; 

 menige der in stilstaand zoetwater groeijende kranswieren bezitten cellen 

 van 2 palm lengte (?) en twee streep dikte; ja, er bestaan zeewieren , 

 zoo als de Caulerpa-soorten, die op planten met stengels, wortels en 

 bladeren gelijken en toch slechts uit eene enkele cel bestaan. 



^^S- !• I ^^ma^ '^^^ ^®^ goed gevormde cellen onder 



^ ,J^ MMm het mikroskoop beschouwt, dan ziet men 



(% Q ^^^ W^^ duidelijk blaasvorraige ligchamen, die uit 



eenen inhoud , waarin zich een celkern 

 bevindt en een dezen inhoud omgevend 

 vlies, de celwand , bestaan. De inhoud 



Celvorming, a) eerste tijdperk; b) bestaat grootendeels uit eene heldere 

 verder tijdperk en volkomen ont- 

 wikkeling als cel. kleuiiooze vloeistof, waarin men groene 



of kleurlooze korreltjes en eene slijmerige halfvloeibare zelfstandigheid , 



het protoplasma , waarneemt , in den vorm van vertakte draden , 



welke zich van de celkern af tot het celvlies en van hier weder 



naar de celkern begeven en door den geheelen inhoud verspreid zijn of 



de binnenvlakte van den celwand bedekken. Deze stof bestaat uit eene 



ciwitachtige , dus stikstof bevattende zelfstandigheid ; daarvan ook de 



naam van vormingsstof ; de celwand daarentegen bestaat slechts uit 



kool- , water- en zuurstof en is dus vrij van stikstof. Dit protoplasma 



nu is het eigenlijke levende deel der cel , waaruit alle scheikundige 



veranderingen , omzettingen en vormingen in het binnenste der cel en 



ook de vorming der cel zelve ontstaan. Ik moet hier even afwijken 



en wijzen op de waarde , die de zuurstof en de stikstof voor het leven 



hebben. JS^ooit is eene stof tot onverdiender naam en roem gekomen, 



dan toen men de zuurstof den naam van levenslucht heeft gegeven ; 



nooit is iets onregtvaardigcr gebrandmerkt dan toen men het nitro- 



geuium stikstof noemde , de stof, die aan het leven vijandig is. Ieder 



oxydatie-proces , dat wil zeggen , ieder scheikundig proces , waardoor 



