240 OYER DEN INVLOED DIEN DE SCHIMMELVEGETATIE OP DE 



zetten. Overal waar men in het binnenste van plantencelweefsels zwam- 

 draden vindt, zijn deze van buiten af er ingedrongen. De punt van den 

 zwamdraad is in staat de door dezen aangeraakte plaats op den celwand door 

 resorptie te doorboren en dan zelfs tot in de zetmeelkorrels door te dringen. 



Tot deze zelfde schimmelzwammen behoort nog eene soort , die 

 helaas ook eene treurige vermaardheid voor den broodetenden mensch 

 verkregen heeft. Op roggevelden ziet men vooral op vochtige landen 

 en in natte zomers uit de aaren lange zwarte of violetkleurige iet 

 of wat gebogene korrels uitsteken , soms in vrij groote menigte. Men 

 noemt ze moederkoren , in het Eransch ergot , in de geneeskunde 

 wordt het ook gebruikt en heet daar Secale cornutum , hoornachtige 

 rogge. De ontwikkelings-geschiedenis is nog niet zeer helder , maar tot 

 nu toe weten wij het volgende. Eeeds tijdens den bloeitijd ontwik- 

 kelen zich witachtige vlokken van zwamdraden om de pas ontstane 

 vrucht , deze wordt hierdoor ziekelijk en ontwikkelt zich slechts kom- 

 merlij k ; de kleine aan deze zwamdraden zich vormende sporen heeft 

 men niet verder gadegeslagen , dit is de door leveillé beschrevene 

 schimmel , hij noemde ze Sphacelia segetum. Onder deze schimmel ont- 

 wikkelt zich dan iets later een stevig , maar onvruchtbaar zwamligchaam, 

 het zoogenaamde moederkoren , door decandolle Sderotium clavus ge- 

 naamd , dat aan den top de schimmel in den vorm van een wit mutsje 

 draagt. Dit gewas vormt eindelijk , als het op vochtige aarde valt , 

 weder een anderen vorm van sporenvrucht , die zich als roode gesteelde 

 knopjes voordoen; in dezen vorm noemde feies haar Cordiceps purpurea. 

 Tulasne vervolgde de proeven en onderzoekingen op deze drie ont- 

 wikkelingsproducten en kwam tot het besluit , dat deze drie vormen tot 

 eene en dezelfde plant moesten teruggebragt worden. Gewigtig voor 

 den mensch wordt deze zwam , wijl zij een scherp vergiftig beginsel 

 bevat en daardoor het brood , waarin veel moederkoren voorkomt , soms 

 zeer gevaarlijke ziekten heeft doen ontstaan. 



Al deze voorbeelden zijn , dunkt mij , voldoende om den verderf elij ken 

 invloed , dien de woekerzwammen op de ontwikkeling der planten uit- 

 oefenen en natuurlijk hierdoor wederom op den mensch , aan te toonen , 

 maar ook juist om deze reden moet de mensch ernstig en volhardend 

 zich met de studie harer ontwikkeling bezig houden , ten einde hare 

 zwakke zijden te ontdekken en daartegen middelen te vinden , waardoor 

 hij die sluipende , zoo weinig in het oog vallende vijanden des levens , 



