244 



OVER DEN INVLOED DIE DE SCHIMMELVEGETATIE OP DE 



is. Dan ontstaan die menigvuldige , ja hoogst afwijkende vormen , die 

 zicli bij de zoo uiterst algemeene verspreiding dezer schimmelsporen in 

 Fig- 9- bijna alle organische processen indringen en 



zelfs in het levende dierlijke organismus 

 zoo menigvuldig voorkomen , dat men ge- 

 neigd wordt ze als een daartoe behoorend 

 bestanddeel te beschouwen. 



Deze zoo uiteenloopende vormen zullen 

 wij in hunne gedaante en groeiwijze van 

 naderbij bezien. Eerst wil ik wijzen op 

 het feit , dat als men de sporen van de 

 penseelschimmel op eene vochtige stikstof- 

 rijke en zure zelfstandigheid brengt , zich 

 daaruit een plantje ontwikkelt , dat geen 

 penseelvorm meer bezit , maar aan de einden 

 der draden doosvruchtjes voortbrengt , zoo- 

 dat men vroeger, toen men deszelfs oorsprong 

 nog niet kende, van dit plantje een op zich 

 Penicillium crustaceum. zelf staand schimmelgeslacht een zooge- 

 naamde hoofddragende schimmel , de Mucor raceinosus (zie fig. 10) gemaakt 

 heeft. Let men nu op deze waarneming en wel , dat zoo geheel en al ver- 

 Fig. 10. schillende vruchtvormen door de cultuur op gewijzigden 



bodem ontstaan kunnen , dan zullen ons de overige veel- 

 vuldige vormveranderingen (polymorphismus) van deze 

 schimmel niet meer zoo wonderbaarlijk toeschijnen. 

 Vroeger heb ik reeds aangetoond , dat zeer dikwijls het 

 plasma in eene cel zich in kleine korreltjes verdeelt die 

 zich met trilhaartjes bedekken en dan als zoogenaamde 

 zwermers de cel verlaten. Ditzelfde nemen wij waar , 

 wanneer wij de sporen van de penseelschimmel in 

 .zuiver water zaaijen. De uit de berstende cel tredende 

 zwermers komen spoedig tot rust , vermeerderen zich 

 door deeling en vormen dan snoeren of draden van 

 buitengewone fijnheid. Ook deze vorm beschouwde 

 Mucor racemosus. ^len vroeger als eene zelfstandige soort , eemak noemde 

 ze Leptothrix luccalis (zie fig. 11, volgende bladz.) , hij vond ze het 

 eerst in den mond. Zij komen bestendig als draden of ook enkel of 



