HUISHOUDINa VAN HET MENSCHELIJKE LIGCHAAM UITOEFENT. 



245 



Fig. 11. 



ook gemengd met zwermers in den slijm gehuld in grooten getale in liet 

 mondslijm , spuw , in het tandbelegsel , in de maag en het darmka- 

 naal bij mensch en dier voor , en zijn zonder twijfel krachtig werkzaam 

 bij de spijsvertering, dat is bij de scheikundige omzetting der opge- 

 nomene voedingsmiddelen. Het was toch reeds lang bekend , dat het 



speeksel de eigenschap bezat gekookte stijfsel 

 ^n druivensuiker om te zetten , nu weet men , 

 dat het de vegetatie der Leptothrixcellen is , 

 die deze omzetting bewerkstelligt. Wanneer 

 zich deze uit zwermers ontstane kerncellen te 

 sterk ontwikkelen , dan kunnen zij ziekte ver- 

 oorzaken of aanleiding tot ziekte worden. Dit 

 ondervondt hallier aan zich zelven bij zijne 

 veelvuldige proeven met deze zwam , want 

 bij het aanhoudend en overmatig inademen 

 van deze schimmelsporen werd hij zeer dikwijls 

 door cholerines aangetast. Bij chol er a-lijders 

 vond men deze kiemcellen dan ook in buiten- 

 gewone getallen vermeerderd , en bij menige 

 ziekte , b. v. bij het miltvuur , gaan deze kiem- 

 cellen en zelfs leptothrix-snoeren door vernie- 

 tiging der wanden van de fijne bloed- en lymph- 

 vaten in het bloed over. Later kom ik hierop 

 terug , wij willen eerst nog de uit de zwermers der penseelschimmel- 

 sporen ontstane kerncellen en de daardoor teweeggebragte verschijnselen 

 verder nagaan. De zwermers en de daaruit onmiddellijk ontstane kern- 

 cellen zijn enkel of als snoeren vereenigd zoo klein , dat ze eerst bij 

 SOOmalige vergrooting door ons als cellen zijn waar te nemen. 



Bij de alcoholische gisting treden zij als zuivere kettingen of snoeren 

 op , bij zure (azijn) gisting vormen zij huidachtige uitbreidingen , of 

 zoo als men dit in het dagelijksche leven op de ingemaakte augurken 

 waarneemt , vellen ; men heeft ze vroeger den naam van Mycoderma aceti 

 gegeven ; eindelijk bij ammoniakale gisting of zoogenaamde rotting ver- 

 meerderen zij zich als zwermers in zoo groote getallen , dat men bijna 

 geen anderen dan dezen vorm waarneemt. "Worden zij in eene voor alco- 

 holgisting vatbare vloeistof gebragt , b.v. in wijnmost , bier- of brande- 

 wijnmost , dan zetten ze zich tot het zesvoudige harer lengte uit en 



Leptothrix buccalis. 



