HUISHOUDING VAN HET MENSCHELIJKE LIGCHAAM UITOEFENT. 247 



zelfs in de moedermelk , vooral bij het begin der zogafscheiding. De 



kerncellen veranderen bij het zuur worden der melk tot langwerpige 



Fig. 13. vierkante cellen , zoogenaamde stafvormig e-gist , melk- 



^ r. gist, Oïdium lactis (fig. 13). Neutraliseert men door 



B ff krijt het gevormde melkzuur, dan ontwikkelt zich deze 



u i^ ^Q Q ^ stofgist ook niet meer , zij vermeerdert zich dan door 



nl^^ B ü ff/) deeling en de dochtercellen zwellen tot groote 



^ Q o <^ Q kegelvormige cellen aan en vormen dan de zooge- 

 naamde gelede gist , den arthrococcus. 



De bij het zuur worden der melk als zoogenaamd stremsel afge- 

 scheiden kaasstof gaat echter spoedig door eene langzame rotting, de 

 kaasvorming , tot kaas over. Ook dit is een gevolg van het buitenge- 

 woon overhandnemen der kerncellen. Worden schimmelsporen op olie 

 gebragt, dan wordt ook hier eene kerncellengist gevormd en de olie 

 wordt rans (zuur). Komen zij op boter, dan heeft ook hier een dus- 

 danig proces plaats en het product is boterzuur. Eindelijk wil ik nog 

 wijzen op de omzetting van looizuur in galnotenzuur , die bij het 

 schimmelig worden van onze gewone inkt plaats heeft, ook hier is 

 eene gistvorming de oorzaak. 



Twee gewigtige, zeer algemeen in de natuur voorkomende wer- 

 kingen , de rotting en ontbinding , mag ik niet vergeten , beide zijn 

 ook slechts gevolgen van schimmel vegetatie. Waar zeer stikstof- 

 rijke zelfstandigheden bij meer of minder volmaakte afsluiting der 

 lucht door zwamsporen besmet worden, ontwikkelen zich tallooze 

 kleine kerncellen uit de zwermers , die echter nooit Leptothrix-s?ioe- 

 ren vormen. Bij dit proces wordt de stof ontleed onder verlies van 

 zuurstof en vorming van ammonia of koolzure ammoniak en in den regel 

 ook van stinkende gassen. Kan de lucht echter vrij met de stof in aan- 

 raking komen, wat ook dikwijls aan de oppervlakte van inwendig rot- 

 tende zelfstandigheden plaats heeft, dan ontwikkelen zich de kerncel- 

 len weder tot de primitieve volmaakte schimmelzwam. Aan de stof 

 wordt zuurstof toegevoerd (het is een oxydatieproces) en in plaats van 

 ammonia vormt zich salpeterzuur , en zoo als bij ieder zuiver ontbindings- 

 proces vormen zich ook hier geene stinkende gassoorten. Men noemt 

 wel is waar gewoonlijk slechts de met zuurstofopneming verbondene ont- 

 leding van stikstofhoudende ligchamen ontbinding. Naar de bovenaange- 

 haalde wezenlijk goed te onderscheiden kenmerken moet ook de azijn- 



