252 OVER DEN INVLOED DIEN DE SCHIMMELVEGETATIE OP DE 



doen ontstaan. Deze achorion dringt tusschen de cellen der opperhuid 

 en der haarbollen tot aan de haarwortels en verwekt door de hierdoor 

 ontstane prikkeling de dikke korsten , die het hoofdzeer vormen. Ook 

 eene ziekte der nagels , die op ontwikkeling van zwamsporen tusschen 

 de lagen der nagels berust , schijnt denzelfden oorsprong als het hoofd- 

 zeer te hebben en slechts door aansteking of besmetting der nagels ten 

 gevolge van overbrenging der sporen van achorion te zijn. ITaast de 

 huid is natuurlijk de mond en de mondholte het meeste aan de inwer- 

 king der zwamsporen blootgesteld. Yroeger wees ik er reeds op , dat 

 de sporen der algemeenste schimmelsoorten zoo ligt zijn , dat zij door 

 de zachtste bijna niet waarneembare beweging der lucht medegesleept 

 worden en dus altijd in de lucht zweven. Ieder ademtogt moet dus 

 zulke sporen in onzen mond brengen en wij bieden ze daar eene hoogst 

 gunstige plaats ter ontwikkeling aan , zij vinden er eene vochtige op- 

 pervlakte en behoeven zeer weinig lucht en licht tot hunnen verderen 

 groei ; ook toonde ik aan , dat de kleine uit schimmelsporen ontstane 

 kerncellen en leptothrix-draden altoos in den mond van ieder mensch , 

 en wel het meest des morgens , gevonden worden, wijl zij gedurende den 

 nacht ongestoorde rust tot hunne ontwikkeling hadden. Van uit de 

 mondholte worden deze organismen voortdurend in den slokdarm , maag 

 en darmkanaal gevoerd, waar zij eveneens voortgroeij en, oefenen echter 

 in de gewone verhoudingen geenen anderen invloed uit, als dat zij tot 

 de ontleding der opgenomen voedingsmiddelen , d. i. tot de spijsvertering 

 noodig en nuttig zijn en dan op de gewone wijze weder uit het lig- 

 chaam verwijderd worden. Tot ziekten geven zij dan eerst aanleiding 

 of vergezellen deze op eigenaardige wijze, als zij zich in buitengewone 

 mate vermenigvuldigen. 



Ik wil nu nog wijzen op eene reeks van hals- en keelziekten , die 

 met de zwamvormiugen in zulk een naauw verband staan , dat men 

 bijna niet in twijfel kan trekken , dat de ziekte minstens in hare karak- 

 teristieke zigtbare kenteekenen door de zwamvegetatie verwekt is ge- 

 worden. Hierdoor is natuurlijk , zoo als ook in andere gevallen , niet 

 uitgesloten , dat eene praedispositie , eene vatbaarheid van het ligchaam 

 tot opneming der zwam reeds aanwezig kan of zijn moet , die natuurlijk 

 tot de ontwikkeling er van gunstig was. Een absoluut volmaakt en 

 gezond ligchaam is wel degelijk niet in staat een parasiet in zich op te 

 nemen en tot ontwikkeling te laten komen ; maar absoluut gezonde 



