HUISHOUDING VAN HET MENSCHELIJKE LIGCHAAM UITOEFElfT. 255 



Drie hoofdpunten moeten wij echter om het geheel te overzien in bij- 

 zondere aandacht houden. Ten eerste zijn de schimmelplanten gevaar- 

 lijke vijanden van onze voedingsbronnen , het graan , den aardappel en ik 

 v^^il er nog bijvoegen van den beetwortel , den wijnstok en vele andere 

 nuttige gewassen ; ten tiveede leveren zij ons in de gistvormen eene 

 onmisbare zelfstandigheid voor een gewigtig deel der scheikundige pro- 

 cessen , waardoor wij in staat worden gesteld de tot noodwendige levens- 

 behoeften geworden stoffen te bereiden ; zonder schimmel geen wijn , 

 geen bier , geen alcohol. Maar ten derden sluipen deze kleine verachte 

 plantjes ook in het dierlijke en menschelijke organismus en doen hier 

 storingen en vernietigingen ontstaan , die tot vreeselijke geesels der 

 menschheid ontaarden kunnen. Zoo gewigtig en opwekkend het tweede 

 punt ook is , zoo bedroevend en gevaaraanbrengend is het eerste en derde. 

 Maar het is ook de trots der wetenschap , dat zij tegen ieder kwaad, dat 

 zij volledig heeft leeren kennen , ook dadelijk het middel tot leniging en 

 hulp kan aanbieden. In het aangewezen geval zoude zich deze hulp 

 tot het bereiken van twee doeleinden moeten bepalen , eerstens om de 

 vegetatie van den schimmel te verhinderen of om eene vermindering en 

 overbrenging tot den minst gevaarlijken vorm trachten te verkrijgen. Dit 

 laatste wordt ontwijfelbaar bereikt door overvloedige luchtaanwezigheid 

 en inwerking op alle in ontleding verkeerende stoffen , om daardoor de 

 rotting zoo spoedig mogelijk in den veel minder schadelijken ontbindings- 

 vorm te doen overgaan. Men denke hier slechts aan het ophouden der 

 rotting in den mest als zij op het land uitgestrooid is geworden , dade- 

 lijk treedt de veel minder gevaaraanbrengende ontbinding in. Het eer- 

 ste kan wel is waar tot nu toe nooit geheel , doch wel zoo na mogelijk 

 bereikt worden , door algemeene zindelijkheid , zorg voor reine gezonde 

 lucht, zuiver en rijkelijk drinkwater enz. Enkele ligchamen zijn ons 

 bekend, die de vernietiging der reeds bestaande schimmelvegetatie ver- 

 oorzaken , zoo als b. V. zuren en vooral alcohol ; deze stuiten elke 

 schimmelvorming. Yond men zelfs in minerale zuren bij zwakke lucht- 

 toetreding sporen eener vegetatie , in alcohol echter is tot heden nog 

 geen spoor eener plantaardige vorming voorgekomen of gevonden ; ver- 

 biedt de schadelijke inwerking van alcohol en geconcentreerde zuren op 

 het menschelijk ligchaam haar gebruik , in het groot zoude ook de 

 kostbaarheid van het middel de aanwending onmogelijk maken. Een 

 hoofdpunt moet ik hier nog aanstippen , namelijk dat bij de oneindig 



