256 OVER DEN INVLOED DIEN DE SCHIMMELVEGETATIE ENZ. 



ligte verspreiding der op de vleugels van liet zachtste zuchtje reizende 

 zwamsporen eene desinfectie , eene vernietiging der verderfelijke vege- 

 tatie van eene beperkte plaats geheel en al nutteloos zoude zijn. In 

 den Talmud, een boek, dat menige wonderbaarlijkheid met diepe wijs- 

 heid doorstrengeld bevat , staat de spreuk : „Ieder mensch is des anderen 

 horff.^^ Daar ligt eene diepgedachte opvatting in van de wet, dat zich 

 geen mensch van de andere menschheid afscheiden kan , dat hij altijd 

 gedwongen wordt in het algemeene leed of vreugde in meerdere of 

 mindere mate te deelen. De natuurwetenschap kan wel de middelen 

 aangeven om een kwaad te verhelpen , niaar zij kan ze niet zelve aan- 

 wenden. Dit is ook niet de zaak van de natuurwetenschap , maar van 

 den staat en van alle staten , het is de zaak van de verlichting en 

 opvoeding des volks. Door deze op alle mogelijke wijzen te bevorde- 

 ren , kunnen wij ons van die kwalen bevrijden , die , zijn ze eens ont- 

 staan , verre om zich grijpen en alle menschen zonder onderscheid in 

 gelijke mate bedreigen. De rijken en magtigen der aarde , die zich 

 tegen de volksverlichting en opvoeding en de ontwikkeling tot alge- 

 meenen welstand aankanten om het volk tot egoïstische doeleinden te 

 exploiteren , of die in zelfzuchtige apathie en ligtvaardigheid verzonken 

 deze groote hef boomen niet steunen en helpen bevorderen , bedenken 

 niet, dat zij het zaad uitstrooijen , dat zich tot een vreeselijken giftboom 

 ontwikkelt , een boom die , is hij eenmaal ontstaan , ook zeer moeijelijk 

 is uit te roeijen en die zijne doodaanbrengende schaduwen ook over de 

 paleizen der grooten uitstrekt. Daarom laat ons ieder in zijnen werk- 

 kring en naar de krachten hem gegeven het onze er toe bijdragen 

 om zooveel mogelijk licht te verspreiden. 



