ATKIKA. 265 



loopen , vertoonde slechts door de zon verdorde woestijnen of ongezonde 

 moerassen. Een moorddadig klimaat, bosschen door de wilde beesten 

 doorkruist en dorpen door barbaarsche volksstammen bewoond — daarin 

 was zeker niets aanmoedigends. 



En toch bevat het Afrikaansche vastland ook iets anders dan onvrucht- 

 bare zanden en ongezonde moerassen. Afrika heeft ook groene plekken 

 zelfs tusschen de keerkringen , breede en stroomende wateren zelfs mid- 

 den in de Sahara ; daar zijn met sneeuw bedekte bergen zelfs onder den 

 aequator en het keerkringsklimaat is er niet vreeselijker dan in Amerika 

 en Azië. Naast verbrande woestijnen' breiden zich vlakten uit van eene 

 verwonderlijke vruchtbaarheid , die de nuttigste planten voortbrengen 

 en de schoonste soorten van het dierenrijk voeden. Het eenigste wezen , 

 dat zich daar in een staat van verlaging en medelij dens waardige ver- 

 bastering bevindt , is de mensch. De schuld daarvan ligt niet aan den 

 grond ; deze is zonder twijfel in slechte handen gevallen ; want naast 

 de meest gezonken zwarte rassen op een minder begunstigd terrein 

 zullen wij er bijna blanke bevolkingen ontmoeten in een staat van be- 

 trekkelijke welvaart. Afrika verbergt in zijn binnenste een rijk en veel- 

 vormig volkenleven ; in vele streken beweegt zich daar een krachtvol 

 menschenras , wel op de laagste trappen van beschaving , tnaar toch 

 ver boven den staat van wildheid verheven. 



De nieuwe onderzoekingen van Afrika's binnenlanden nemen een aan- 

 vang tegen het einde der vorige eeuw. Het voetspoor , door mungo 

 PAEK ingeslagen , werd door velen gevolgd. De loop der groote rivieren , 

 de Mjl , de Mger en de Senegal, werden steeds verder tot diep in het land 

 gevolgd. Mannen als otjdkey , clappehton en denham waren als veld- 

 ontdekkers op dit onmetelijk gebied voorgegaan. Men was reeds diep 

 in Soedan doorgedrongen en had zelfs de oevers van het groote Tsad- 

 meer bereikt. Vooral sedert de laatste vijfentwintig jaren zijn de reizen , 

 van alle kusten van het vasteland uitgaande , talrijk en wetenschappe- 

 lijk genoeg geworden om een meer juist en grondig overzigt over het 

 geheele gebied te vormen. De naauwkeurige waarnemingen , met den 

 sextant en barometer gedaan , hebben de plaats ingenomen van de onbe- 

 paalde aanduidingen der eerste reizigers. Geleerde genootschappon, 

 uitsluitend toegewijd aan de studie der aardrijkskennis , die in Frank- 

 rijk , Duitschland en Engeland zijn opgerigt , moedigen de reizigers aan 

 door hunne zedelijke ondersteuning, hun geldelijken onderstand en be- 



