APEIKA. 275 



Het is voor het overige eene zeer levendige kolonie , evenzoo als alle , 

 die door de Engelschen in andere oorden gesticht zijn , eene kolonie , 

 die zich zelve bestuurt , wegen , bruggen , spoorwegen , dokken , ha- 

 vens en telegraaflijnen aanlegt en nu en dan sommige landstreken 

 annexeert , zoo groot als koninkrijken. Er is tegen deze aanhechtingen 

 van grondgebied niets in te brengen , die de inboorlingen een weinig ver- 

 plaatsen en ze naar de woestijnen van het binnenland terugdringen , 

 maar die altijd voorafgegaan of vergezeld worden door eene landbouwende 

 of veehoedende bezetting. Aan de noordelijke grenzen bestaan de twee 

 republieken van Transvaal en Oranje, waarheen de afstammelingen der 

 oude Hollandsche kolonisten , geërgerd door de afschaffing van de sla- 

 vernij en de aanraking met Engelsche zeden en gebruiken , de toevlugt 

 hebben genomen. Door groote onbebouwde en woeste streken van de 

 overige wereld afgescheiden , zijn ze , naar men zegt , tot de barbaarsch- 

 heid teruggekeerd en weinig verheven boven de inboorlingen , die in 

 hunne nabuurschap wonen. Al de::e koloniën , van Europeschen oor- 

 sprong , zijn omringd van de inboorlingen , Kaffers , Bassoetos of Zoeloes , 

 tegen welke zij nu en dan genoodzaakt zijn oorlog te voeren. Er bestaat 

 echter geenszins tusschen de twee rassen eene bestendige en eenigszins 

 noodlottige vijandschap, zooals in Australië en Noord- Amerika. Al 

 deze koloniën zijn voorspoedig. De grond is vruchtbaar , rijk in delf- 

 stoffelijke voortbrengselen ; het klimaat is er gezond en gematigd. Het 

 is eene uitmuntende basis van ondernemingen voor nieuwe veroveringen 

 en bij gevolg ook voor nieuwe ontdekkingen. 



Het overige gedeelte der kusten van Zuid- Afrika is in minder bekwame 

 handen gevallen. In het westen bezitten de Portugezen aan den Atlan- 

 tischen Oceaan de landen van Benguela en Angola ; in het oosten wappert 

 hunne vlag aan de Indische zee op enkele punten van de provincie Mozam- 

 bique. Men ontmoet er vestingen , handelskantoren , posten der katho- 

 lieke zending. Het is moeijelijk te weten , tot welk eene hoogte van 

 beschaving en voorspoed de Portugesche koloniën zijn gekomen ; want 

 er is geene natie , die meer zorgeloosheid betoont met opzigt tot mede- 

 deelingen van een aardrijkskundig of staathuishoudkundig belang. Het 

 blijkt intusschen , dat de Portugezen na een bezit van vele eeuwen nog 

 slechts eene zeer onvolkomene kennis hebben van de groote Afrikaansche 

 terreinen , over welke hunne opperheerschappij zich uitstrekt. De bovenste 

 loop van den Zambese , den voornaamsten waterstroom van hunne bezit- 



18* 



