AFEIKA. 277 



bergketenen en waterstroomen , waarvan de verhalen der Portugezen 

 slechts een flaauw denkbeeld geven. De trekken zijn wel is waar nog 

 een weinig onbepaald ; maar andere onderzoekers zullen weldra de gren- 

 zen daarvan met meerdere juistheid afteekenen. 



De aardrijkskundigen hechtten er een bijzonder belang aan om den 

 loop van één bij vloed van de Zambese , die zich naar het noorden rigt , 

 goed te kennen , namelijk de Shiré , omdat deze rivier meer geschikt 

 scheen om nuttige aanwijzingen betreffende de geheimzinnige oorden van 

 het binnenland te geven , dan de hoofdarm van de rivier. De Shiré 

 rigt zich met der daad bijna in regte lijn naar de Tanganika. De 

 overlevering wilde zelfs , dat deze waterstroom zijn oorsprong had in 

 een meer. Naar dezen kant waren de laatste pogingen van livingstone 

 gerigt. Eene eerste proefneming had hem gebragt tot aan het schoone 

 waterbekken , dat de bewoners des lands met den naam van Nyassa 

 bestempelden , hetwelk eenvoudig groot water beteekent. Men zal de 

 overeenkomst van dit woord met den naam van het door speke ont- 

 dekte meer , de Nyanza , dat van daar 300 mijlen verwijderd is , op- 

 merken. Wij zullen later op deze overeenstemming in taal terug moe- 

 ten komen. Het land was er bevolkt en van een schoon voorkomen. 

 Vele schoone rivieren ontlastten zich in het meer , welks wateren zeer 

 vischrijk waren. Livingstone kon er zich niet lang ophouden en zag 

 zich door gebrek aan hulpmiddelen gedwongen naar Engeland terug te 

 keeren. Hij bragt de verleidelijkste berigten mede aangaande de hooge 

 waarde van landbouw en handel van het land , 't welk hij doorkruist 

 had. Als men daaraan geloof hecht , zijn de natuurlijke weiden , die 

 de hooge landen bedekken , de beste van geheel Afrika ; zij zijn uitne- 

 mend geschikt voor de veeteelt. De indigo groeit er in het wild; het 

 katoen is er van uitstekende hoedanigheid , het suikerriet slaagt er zelfs 

 zonder bemesting. De lage en moerassige landen van de kust zouden , 

 eenmaal ontgonnen , den Europeanen een rijken grond en eene gezonde , 

 hoewel cenigszins heete lucht verstrekken. Zulke gunstige berigten 

 deden besluiten tot het zenden van eenige Anglikaansche zendelingen 

 naar de vallei van de Shiré ; maar deze vestiging , die te gelijk een 

 godsdienstig , staatkundig en commercieel doel had , was niet gelukkig. 

 De zendelingen werden door ziekte aangetast en stierven op twee na , 

 die naar Engeland terugkwamen om deze onheilen te verhalen. Living- 

 stone had er echter niet van afgezien om de reeks van zijne onderzee- 



