282 AFEIKA. 



Ogobaï , die zich onder den aequator nevens de baai van Gabon in den 

 Atlantischen Oceaan stort ? De nieuwe kolonie , die de Eranschen in 

 de nabuurschap gesticht hebben , zal zonder twijfel er toe bijdragen om 

 dit belangrijk vraagstuk op te helderen. Eeeds zijn Fransche zeelieden 

 den stroom van de Ogobaï opgevaren en hebben er een kaart van getee- 

 kend met de naauwkeurighèid , die zij gewoon zijn in hun hydrographi- 

 sche werken te betrachten. Ongelukkig hebben zij hem niet zeer ver 

 in het binnenland kunnen volgen; want de scheepvaart wordt er door 

 watervallen belemmerd. Een vrijwillige onderzoeker , du chaillu , heeft 

 zich door herhaalde reizen in dit zelfde oord beroemd gemaakt, waar 

 hij den gorilla ontdekt heeft , dezen beruchten aap , die zooveel op den 

 mensch gelijkt. De heer dtj chaillij reisde op avontuur, zonder zijn reis- 

 journaal door sterrekundige waarnemingen toe te lichten. Hij heeft 

 slechts onbepaalde berigten gegeven aangaande de topographie der landen, 

 die hij bezocht heeft. Uit zijne verhalen schijnt te volgen , dat , als 

 men eenmaal de moerassige streken van het kustland achter zich heeft , 

 de bodem zich bij opvolgende verdiepingen verheft tot aan de hoogte 

 van eene centraal-hoogvlakte , wat zeer wel overeen zou komen met de 

 algemeene voorstelling , die men zich reeds vormde van het binnenste 

 van het vastland. De inboorlingen spreken van een groot meer , drie 

 maanden gaans van de kust gelegen, en dat bijgevolg voor West- Afrika 

 de pendant zou zijn van het meer Tanganika. 



Laat ons meer naauwkeurig nagaan , wat nog aan de aardrijkskunde 

 van Afrika ontbreekt. Er is op ieder eiland en nog meer op ieder 

 vastland een uitstekend punt , een punctum saliens , hetwelk de knoop 

 is van het eiland of van het geheele vaste land : namelijk de plaats , 

 waar de wateren zich scheiden tusschen verschillende hydrographische 

 bekkens. Yoor West-Europa is dit de Mont-Blanc , wiens ravijnen 

 hunne wateren afzenden naar de vier hoofdrivieren , de üijn, de Rhone, 

 de Donau en de Po. Over 't algemeen onderscheidt zich dit punt door 

 eene uitstekende hoogte, door de kruising van bergketens. In allen 

 gevalle kan dit echter geene absolute voorwaarde zijn. De knoop van 

 Afrika moet ergens gelegen zijn op de scheidlijn tusschen het Nijlbekken 

 en dat van het Tanganika-meer ; maar het is onmogelijk daarvan de 

 gesteldheid met naauwkeurighèid te bepalen , zoo lang men niet zal 

 weten , onder welke lengte de bekkens der rivieren beginnen , die zich 

 in den Atlantischen Oceaan storten. Dringen de Congo en de Ogobaï 



