AFEIKA. 297 



daar deze schaarschheid van regen in de Sahara in het noorden en in 

 de woestijn van Kalihari in het zuiden ; vandaar de armoede van den 

 plantengroei over ontzaggelijke oppervlakten , de onregelmatigheid van 

 den loop der aan afwisselenden aanwas onderworpen rivieren ; vandaar 

 de verlatenheid en ledigheid van sommige oorden en misschien ook de 

 bestendige barbaarschheid , waarmede de volken , die er zich nog staande 

 houden , zijn aangetast. Om Afrika van de eene zee tot de andere te 

 hervormen , zou niets anders noodig zijn dan eene aanmerkelijke ver- 

 meerdering van den watervoorraad , die haar is toegedeeld. Is dat nu eene 

 verbetering , waarop het den mensch geoorloofd is te hopen ? De men- 

 schelijke nijverheid is niet misdeeld van hulpbronnen tegenover zulk 

 een ongemak. Eeeds ziet men in het noordoostelijk gedeelte van de 

 Sahara , hoe zij worstelt tegen den geesel der droogte. De eerste inge- 

 nieurs , die de laagte van den Melghir bezochten , voorspelden terstond , 

 dat artesische putten er gelukkig zouden slagen. De inlanders ver- 

 staan de kunst van springende bronnen uit den grond te doen voort- 

 komen ; maar de maatregelen tot boring , waarvan zij gebruik maakten , 

 bleven dikwijls zonder werking. De Franschen hebben hun hunne ver- 

 beterde boorwerktuigen aangebragt , de putten vermeerderd , in de 

 zanden leven gewekt en ondankbare landen in groenende oasen veran- 

 derd. Yoor deze weldaad, door de Transche verovering aangebragt, 

 zijn de inlanders misschien het allergevoeligst geweest. Deze hoek van 

 de woestijn bevolkt zich weder , naarmate er water op de oppervlakte 

 van den grond gebragt wordt. Maar de hooge vlakten van Hoggar en 

 Fezzan, waar de artesische putten onuitvoerbaar zijn, schijnen veroor- 

 deeld te wezen tot onvruchtbaarheid. Indien niet eenige onvoorziene 

 ontdekking daartegen een geneesmiddel aanbrengt , zal de groote Sa- 

 hara , waar de karavanen weken lang marcheren zonder een enkelen 

 drop water te ontmoeten , voor eeuwig den treurigen bijnaam verdienen 

 van dorstend land. 



Het zoude echter vermetel zijn te verklaren , dat de Europeanen voor 

 altijd buiten de Sahara zullen zijn gesloten , omdat de Toearegs , die 

 haar sedert eeuwen bewonen , menschen zijn van het blanke ras. Voorze- 

 ker, indien men er op verdacht was ergens het blanke ras midden 

 onder ontelbare stammen van het zwarte ras weder te vinden , dan zou 

 men geloofd hebben , dat het eerder zijn moest in de vlakten van de 

 Zambese of op de centrale hoogvlakte of wel in het moerassige kustland 



