328 DE INVLOED TAN HET LICHT OP PLANTEN EN DIEKEN. 



ZOO innig met de aanwezigheid van het licht verbonden is ? Een zeer 

 gewigtig proces , namelijk het ademhalings-proces , waaronder men het 

 vermogen verstaat , dat iedere plant met groene bladeren bezit , om 

 zuurstof af te geven en uit de zuurstofrijke voedingsstoffen der plant 

 zuurstofarme verbrandbare stoffen te vormen. 



De plant voedt zich met anorganische bestanddeelen , water , kool- 

 zuur en ammoniak , waarvan de twee eerste reeds zooveel zuurstof 

 bevatten, dat zij er geen meer kunnen opnemen. Uit deze stoffen ont- 

 staan nu andere , die minder rijk aan zuurstof zijn , die meer koolstof 

 en waterstof bevatten, en men vindt dus een gedeelte van de zuurstof, 

 in het water en het koolzuur aanwezig , niet meer in de nieuw ge- 

 vormde stoffen terug. "Waar is deze gebleven ? Zij is uit de plant als 

 zuivere zuurstof geweken en is bij het ademhalings-proces afgescheiden 

 geworden. Geen koolstof houdende verbrandbare verbinding , bijv. zet- 

 meel , kan in de plant gevormd zijn , zonder dat er tegelijkertijd zuur- 

 stof is afgescheiden. De ontwikkeling van zuurstof, als kleine lucht- 

 belletjes, bij eene plant , die in het water aan de zon is blootgesteld , zigt- 

 baar , wijst ons als het ware met den vinger aan , dat er in het binnenste 

 der chlorophylhoudende cel verbrandbare zelfstandigheden gevormd wor- 

 den uit koolzuur en water en andere zeer zuurstofrijke verbindingen. 

 Deze afscheiding van zuurstof heeft alleen in de met bladgroen gevulde 

 cellen plaats , om het even of deze op zichzelf bestaan , zooals bij lagere 

 wieren , of wel tot een weefsel of een blad vereenigd zijn ; maar zij 

 ontbreekt in alle cellen , weefsels en organen , die deze stof niet bezit- 

 ten. Het kleine celletje met groen protoplasma of chlorophyl gevuld 

 is dus het eigenlijke orgaan dezer gewigtige verrigting, waarvan men 

 kan zeggen , dat het leven en de ontwikkeling der plant afhangen. 

 Maar dan alleen geschiedt dit belangrijk proces , wanneer een zonne- 

 straal het plantje beschijnt en de aethergolven van het licht op de 

 groene kleurstof kunnen inwerken. Neemt de sterkte van het licht tot 

 eene zekere mate af , die voor elke plant eene bepaalde schijnt te 

 zijn , dan houdt de afscheiding van zuurstof op. 



Voor de plant is dus het licht van geene waarde , wanneer het niet 

 op groene deelen schijnt, en eveneens is het chlorophyl zonder invloed 

 op de assimilatie in de plant , wanneer het niet door het licht daartoe 

 wordt opgewekt , waarmede dan ook in overeenstemming is , dat bij 

 planten met groene bladeren de verbrandbare stoffen in het duister niet 

 toenemen , maar integendeel door de ademhaling verminderen. 



