DE INVLOED VAN HET LICHT OP PLANTEN EN DIEKEN, 329 



Het vermogen , dat de planten bezitten , om uit koolzuur en water , 

 onder afscheiding van zuurstof, andere minder geoxydeerde verbindingen 

 te vormen , is ook van groot gewigt voor de overige deelen der plant. 

 De wortels , knollen , vruchten ontvangen die stoffen , noodig voor hunnen 

 groei en ontwikkeling , uit de bladeren , waarin zij onder den invloed 

 van het licht ontstaan zijn. Indien men te vroeg het loof van een 

 aardappelplant afsnijdt , of wel , zooals bij de gevreesde aardappelen- 

 ziekte , het loof te vroeg zwart wordt en daarbij het chlorophyl er te 

 spoedig uit verdwijnt, dan zal de aardappel slecht ontwikkeld of ziek zijn. 

 Hieruit blijkt, van welk een groot belang dus èn chlorophyl èn de zon voor 

 het bestaan en ontwikkeling der plant zijn. Bonnet was de eerste, die 

 dit gewigtig verschijnsel , de ontwikkeling van zuurstof , waarnam. Hij 

 zag , dat groene planten , die in het water liggen en door de zon be- 

 schenen worden , gasblazen ontwikkelen. Peiestley , die omtrent de 

 chemie der gassen zulke gewigtige feiten aan het licht bragt , toonde 

 het eerst aan , dat dit gas rijk aan zuurstof is ; terwijl senebiee, van 

 Genève , de grondlegger der physiologie van het plantenrijk , door eeno 

 reeks van uitstekende onderzoekingen het gewigtig bewijs leverde , dat 

 er een verband bestaat tusschen de hoeveelheid koolzuur, door de plant 

 opgenomen, en de zuurstof, die zij afscheidt. Theodook de saussuee 

 ging nog verder bij dit onderzoek. Met alleen bewees hij , dat het 

 gas , dat bij de opneming van koolzuur onder den invloed van de zon 

 wordt afgescheiden , alléén zuurstof is ; maar ook , dat de plant in ge- 

 wigt toeneemt en wel meer dan het gewigt bedraagt van het koolzuur , 

 dat wordt opgenomen , omdat onder den invloed van het licht ook 

 waterstof en zuurstof wordt vastgelegd. Aan hem zijn wij ook de 

 kennis van het gewigtig verschijnsel verschuldigd , dat alle niet groene 

 plantendeelen dit assimilatie-vermogen missen, dat zij integendeel 

 zuurstof verbruiken en koolzuur aan de omringende lucht afstaan ; 

 derhalve dat hier een proces plaats heeft, volkomen overeenkomende 

 met de ademhaling der dieren. 



Het beste bewijs , dat de chlorophylbevattendc planten bij het assi- 

 milatie-proces het licht niet kunnen ontberen , wordt geleverd door het- 

 geen men waarneemt , wanneer zij in eene donkere ruimte groeijen. 

 Laat men het zaad van deze planten, dat derhalve eenige geassimi- 

 leerde stoffen uit de moederplant ontwikkeld bevat, in het donker 

 kiemen , dan zullen zich eenige wortels , scheuten en bladeren ontwik- 

 kelen , die in het algemeen evenredig zijn aan de massa van het zaad 



