])E INVLOED VAN HET LICHT OP PLANTEN EN DIEEEN. 337 



de menschen aan bloedarinoede en bleekzucht lijdende vinden. Waarlijk , 

 liet is een goede geest , die onze tegenwoordige maatschappij bezielt , om 

 overal voor den minder gegoeden man gezonde , behoorlijk verlichte 

 woningen tot stand te brengen. Ook de gemeentebesturen trachten , 

 waar het mogelijk is , de oude ongezonde woningen te doen verwijderen 

 en door betere te vervangen. Geschiedde dit in onze groote steden 

 niet , dan had men reeds een toestand zien ontstaan , die een groote 

 stad van Amerika , New- York , onlangs nog met schrik vervulde. In 

 geen plaats van de wereld vindt men , volgens het berigt der Gezond - 

 heids-commissie aldaar, een half millioen inwoners zoo slecht en onge- 

 zond gehuisvest als in een gedeelte dezer stad. In minder dan zestien 

 duizend donkere woningen , in hokken , die naauwelijks voor twee groote 

 menschen voldoende zijn , wonen geheele huisgezinnen , in het geheel 

 vijfhonderd duizend menschen , en in de kelders van deze woningen 

 ongeveer zestien duizend armen. Vreeselijk is de sterfte en het ellen- 

 dige uitzigt der bewoners. 



Ook in Londen is het op sommige plaatsen afgrijselijk. Hartverscheu- 

 rend zijn de verhalen , die omtrent den toestand van de bewoners der 

 duistere stegen en woningen in de armste buurten worden medegedeeld. 

 De sterfte onder de jonge kinderen is schrikbarend. „Ik ken niets droe- 

 „vigers , z(>o deelt een geestelijke mede , die zich het lot dezer bewoners 

 „aantrok , dan de berigten , die ik hierover ontvang. Het is voor 

 „eene moeder eene gewone zaak , als zij u mededeelt , dat zij zes of acht 

 „kinderen begraven heeft , en zelden een of twee. De groote sterfte van 

 „de kinderen moet worden toegeschreven gedeeltelijk aan de overbevol- 

 „king , maar ook aan het gebrek aan genoegzaam voedsel en licht. Den 

 „laatsten zomer vonden wij een gezin van acht kinderen, die met hun' 

 „vader en moeder in eene ruimte leefden , die naauwelijks eene opper- 

 „vlakte van tien vierkante voeten bezat. Zij zagen er uit als lijken. 

 „Het is eene groote zeldzaamheid , dat een geheel huisgezin meer dan 

 „eene kamer bezit , waarin al de leden leven , slapen en werken. Overal 

 „heerscht hier ziekte en ellende." Waarlijk , het Italiaansche spreekwoord 

 is juist , dat zegt , dat daar , waar het licht niet kan binnendringen , 

 de geneesheer binnen trede. 



Voor weinige jaren leefden nog in Liverpool 30- a 4 O duizend menschen 

 in kelders. De gezondheidstoestand der werklieden werd allerellendigst. 

 Door cenen krachtigen maatregel werden al deze woningen onbewoon- 

 1869. 22 



