350 GEDACHTEN VAN MEVROUW NECKER DE SAUSSURE ENZ. 



seltje kan liaar leiden tot het allerhoogste wezen , de uitlegging van 

 het geringste verschijnsel tot de oorzaak van alle oorzaken. 



„Een verstandig opvoeder zal dus niet aarzelen de rede tot haar volle 

 regt te laten komen, maar hij zal de vorming van eene eenzijdige 

 geestcsrigting , die haar aan banden legt , onder den schijn van haar te 

 doen heerschen , tegengaan. Hij beseft de verhevenheid van 's men- 

 schen roeping en erkent , dat hij tot hare vervulling al zijne vermogens 

 en gaven noodig heeft. Aan de kennis der natuur zal hij te meer 

 waarde hechten , omdat die hem de zigtbare vorm is van de groote 

 eigenschappen des Scheppers. 



„Maar die eenheid van plan , die elk volmaakt werk en dat der op- 

 voeding in het bijzonder moet kenmerken , is geen vereischte in het 

 oog van hen , wier geest naar de aarde gerigt is. Daar zij zich niet 

 met het hemelsche en weinig met de ziel bezig houden , beschouwen 

 zij elk studievak afzonderlijk. Ze zijn ongeschikt andere waarheden te 

 erkennen dan die onder het bereik der zinnen vallen , en houden zich 

 daarom liefst met stoffelijke verschijnselen bezig , en het is vooral , omdat 

 de natuurkundige wetenschappen die neiging bevredigen, dat zij hier- 

 voor zoo veel smaak hebben. Onder zulke meesters zouden de leerlin- 

 "•en telkens tot stoffelijke waarnemingen worden verwezen. Daardoor 

 zouden zij , zelfs bij het gebruik hunner rede , aan eene zekere werk- 

 tuigelijkheid worden onderworpen , en ook wanneer die rede zelve hen 

 noodzaakte een Schepper in de schepping te erkennen , zou dit denk- 

 beeld dor en onbezield blijven. Dan zouden zij zelfs onmogelijk het 

 verhevene gevoelen van die wetenschappen , welke hen zoo uitsluitend 

 bezig houden , en nooit de zoete gewaarwordingen kunnen smaken , waar- 

 mee de schoone inrigting der aardsche schepping het hart vervult van 

 hen , wier gevoelsleven behoorlijk is ontwikkeld. Hunne eenzijdige 

 studie zou de disharmonie hunner zielskrachten hoe langer zoo meer 

 vergrooten. "Weldra zouden zich de stoffelijke belangen van het^jwer- 

 kelijk leven voegen bij de stoffelijke rigting van hun geest , en , zoo de 

 invloed der opvoeding geen tegenwigt vindt in bijzondere gaven van 

 geest en hart, zal de leerling door zijn gedrag in het werkelijk leven 

 eens tot bewijs kunnen strekken , dat de groote gaven van den geleerde 

 en de scherpzinnigheid van den criticus niet onvereenigbaar zijn met 

 eene bekrompene en lage denkwijze." 



