HET TÜIGHÜIS DEK DIEREN; 



P. H A R T I N G. 



Er is een trek in onze natuur , welke ons noopt al datgene te zoeken 

 wat schoon en liefelijk is en welluiclt , en daarentegen den blik af te 

 wenden van hetgeen wij leelijk , stuitend voor het gevoel , met één 

 woord onaangenaam vinden. Die trek openbaart zich zoowel ten aanzien 

 van de zedelijke als van de stoffelijke wereld, "Wij staan niet gaarne lang 

 stil bij een doek , dat , hoe voortreffelijk ook uit het oogpunt der kunst , 

 ons niet dan een afschuwelijk tooucel te aanschouwen geeft. Op de 

 bekende schilderij van scheffer staren wij gaarne en lang naar den 

 schoonen , denkenden kop van fatjst , waarop de schilder trouwens ook 

 voorbedachtelijk het volle licht heeft doen vallen, en zien slechts even 

 en als ter sluiks naar den zich op den achtergrond ver toonenden mephisto. 

 Een romanschrijver, die zich er bijvoorkeur op toelegt om slechte 

 karakters te teekenen , anders dan om de goede des te krachtiger te 

 doen uitkomen , kan niet op eene blijvende sympathie bij het lezende 

 publiek rekenen , vooral niet wanneer hij zijn verhaal laat eindigen met 

 de zegepraal der ondeugd over de deugd. 



Die trek spruit voort uit eene goede en lofwaardige eigenschap van 

 den menschelijken geest : de zucht naar het ideale , het gevoel , dat 

 alleen datgene wat werkelijk schoon is , in harmonie is met ónze betere 

 natuur. Maar toch , gelijk elke andere goede eigenschap , kan ook 

 deze door overdrijving en door de eenzijdigheid, waartoe zij leidt, scha- 

 delijk worden , omdat zij ons in strijd brengt met de waarheid. 



De bekende regel van boilkaü : 



Rien nest beau que Ie viai, Ie vrai iC.il e^it aimable , 

 1869. 23 



