362 



HET TUIGHUIS DER DIEEEN. 



Er zijn ook dieren , die in het bezit zijn van eenen eigendommelijken 

 toestel , die geene andere bestemming heeft dan hen op een oogenblik , 

 waarin een groot gevaar hen dreigt , in een wolk te hullen , waardoor 



Fig. 7. 



Maritis religiosa. 

 zij onzigtbaar worden. Zulk een toestel bezitten sommige in zee levende 

 weekdieren , Ajüijda , lanthina , maar vooral de Inktvisschen of Cephalo- 

 poden [Sepia, Loligo e. a. , zie fig. 11 bl, 370), die juist daaraan hunnen 

 naam in onze taal verschuldigd zijn. Binnen in het ligchaam bevindt zich 

 namelijk een betrekkelijk vrij groote zak , gevuld met een zwartbruine , 

 uiterst fijne kleurstof, die door eene opening plotselijk kan worden uit- 

 gestort en dan het water tot op groeten afstand zwart kleurt en ondoor- 

 schijnend maakt. Hetzelfde doel wordt hier bereikt als door den rook 

 van het buskruid , welke zich over het slagveld als een beschermend 

 gordijn tusschen de beide vijandelijke legers uitstrekt en waardoor niet 

 alleen de schoten minder zeker , maar ook de bewegingen der troepen 

 gemaskeerd worden. Men heeft dit zelfs als een der voordeelen van 

 het buskruid boven het geen rook makende schietkatoen aangevoerd. 



Uit het gezegde blijkt reeds, dat de dieren in hunnen natuurstaat veel 

 bezitten , wat de mensch slechts met veel moeite en kunst kan verkrij- 

 gen , om het tot overigens geheel dergelijke oogmerken te doen dienen. 

 Er is echter ééne soort van verdedigingswapenen , waartoe de mensch 

 nimmer , of laat mij , om de waarheid getrouw te blijven , liever zeggen 

 hoogst zelden, zijne toevlugt neemt. Men beschuldigt toch de Holland- 

 sche matrozen van bij de verdediging van Jacatra , het tegenwoordige 

 Batavia, de zindelijke Javanen van de muren verjaagd te hebben door 



