364 HET TUIGHÜIS DER DIEREN, 



er van eene „ actiere zeemagt" sprako was , die tevens voor de kust- 

 verdediging moest dienen. Het bleek toen , dat het verschil van gevoe- 

 len vooral daaruit voortvloeide , dat men elkander niet goed verstond , — 

 iets dat trouwens meer in deze wereld gebeurt , — en dat wat de een 

 actief noemde , voor den anderen niet actief was. Het gaat gewoonlijk 

 zoo , wanneer men de begrippen niet vooraf scherp bepaald of niet 

 erkend hoeft , dat zulk eene scherpe bepaling dikwijls onmogelijk is. 

 Zoo is het althans op het gebied der natuur en meer in het bijzonder 

 op dat , hetwelk ons thans bezig houdt. Sommige wapenen der dieren 

 dienen hun alleen tot verdediging , andere alleen tot aanval ; maar er 

 zijn ook wapenen , die noch tot de eene noch tot de andere dezer af- 

 deelingen uitsluitend behooren , maar al naar gelang der omstandigheden 

 dan eens tot de verdediging en dan weder tot den aanval gebruikt wor- 

 den. Als zoodanig noemen wij hier de hoornen van Runderen, Bokken, 

 Antilopen , Herten , Rhinocerossen. Al deze dieren voeden zich met 

 planten ; zij behoeven derhalve geene wapenen tot bemagtiging van een 

 prooi. Ook zijn de meesten van nature vreedzame dieren , die voor 

 den mensch en andere dieren alleen uit den weg gaan , omdat zij zacht- 

 moedig en bevreesd van aard zijn. Dit geldt intusschen niet van allen. 

 Er zijn daaronder ook dieren , die een somber , ik zou haast zeggen erg- 

 denkend, misanthropiseh karakter hebben, die het u kwalijk nemen, wan- 

 neer gij hunne eenzaamheid stoort en die elk dier, dat niet tot hunne soort 

 behoort , als hun geboren vijand beschouwen. Een Rhinoceros zal den 

 reiziger of jager, die niet op zijne hoede is, met zijnen neushoorn door- 

 boren of op den grond werpen en hem dan onder zijne voeten vertrap- 

 pen ; een Kaapsche Euifel zal , wel verre van den mensch te ontwijken , 

 in woeste drift op hem aanrennen en hem borst of riiggegraat met zijne 

 geweldige hoornen, die zijn voorhoofd bijna geheel overdekken, ver- 

 raorseicu. Maar ook de zachtmoedigsten onder deze gehoornde plant- 

 etende dieren worden van tijd tot tijd tot helden , wanneer het er op 

 aankomt zich zelven of de zwakkeren onder hen tegen cenen aanval 

 te verdedigen. De kudden van wilde runderen , de Noord- Amerikaan- 

 sche Disons b. v. , worden steeds aangevoerd door eenige oude manne- 

 tjes , en wanneer wolven hen aanvallen , dan scharen zich de minder 

 sterke vrouwelijke en jonge dieren achter hen , en de aanvallers ont- 

 moeten een kring van hoornen , die de moedige dieren hun toekeeren 

 overal waar gevaar dreigt. 



