WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 45 



het zand, hetwelk den grond der lagen vormt van de Andes in Peru af 

 tot aan kaap St. Roch toe , diluviaal zand is , dat door gletschers is aan- 

 gevoerd , waarvan echter de moraine , die naar den Atlantischen oceaan 

 gekeerd was , en die een onmetelijk groot meer begrensde , ver oostelijk , 

 minstens op de hoogte van kaap St. Roch gelegen was. In lateren tijd 

 is dat gedeelte van het vasteland allengs door de zee verzwolgen. Wel 

 verre dat de Amazone , zoo als andere groote rivieren , een delta vormt , 

 worden de oevers langs haren mond door de zee voortdurend afgeschuurd, 

 zoodat de mond als het ware terugwykt. In de baai van Braganza , naast 

 den tegenwoordigen mond van de Amazone , is de kust in tien jaren tijds 

 200 ellen afgenomen. {Revue des cours, 1869, n". 18). Hg. 



Een groote Zoötroop. — Onder den naam zoötrope zijn in Engeland en 

 misschien ook elders de speeltuigjes bekend , wijzigingen van den phena- 

 kistikoop of tooverschijf van plateau , zooals zij tegenwoordig overal ver- 

 krijgbaar zijn, en die bestaan uit een hollen, ongeveer even hoogen als 

 wijden cylinder , welke om zijne as snel gedraaid kan worden. Tegen den 

 binnenwand daarvan wordt eene reeks van figuren geplaatst , afbeeldingen 

 van hetzelfde voorwerp in opvolgende verschillende standen. Boven elk 

 dezer figuren is in dien wand een vertikale , vr^ wijde spleet aangebragt. 

 Van buiten af bij het draaijen door die spleten naar de figuren daar te- 

 genover ziende , neemt men daaraan juist hetzelfde waar als bij de too- 

 verschijf in den spiegel , welke door deze inrigting overbodig wordt ; 

 terwijl bovendien op deze w^ze een aantal personen tegelijk, als zij rondom 

 den cylinder geplaatst zyn , het verschijnsel beschouwen kunnen. Voor 

 vele jaren reeds heeft prof muller te Freiberg voorgesteld om bij het on- 

 derwijs de tooverschijf te bezigen tot het aanschouwelijk maken van al- 

 lerlei trillings- en golvingsbewegingen , waarvan men anders door eene 

 uitvoerige beschrijving en afbeeldingen een dikw^ls slechts onvolkomen 

 voorstelling geeft. Het bezwaar , dat het beschouwen van die bewegingen 

 met de tooverschijf te tijdroovend werd , vervalt nu bij een niet al te 

 talrijke klasse bij het gebruik van den zoötroop. 



Naar een mondeling berigt heeft wheatstone voor korten tijd aan den 

 heer peppek. , den bekenden onvermoeiden vertooner van physische opmer- 

 kelijkheden in de polytechnic Insütution te Londen , eene wijziging van 

 laatstgenoemd werktuig aan de hand gedaan , waardoor de werking daar- 

 van door een nog veel grooter aantal personen tegelgk kan worden ge- 

 zien. Hij brengt de figuren niet binnen in , maar buiten op den cylinder 

 aan en laat de spleten weg. De cylinder wentelt ook nu om zijne as, 

 maar niet met gelijkmatige snelheid. Zijne beweging is stootend , zoodat 



