82 ALBUM DER NATUUE. 



Balata. — Sedert eenige jaren komt onder dezen naam een produkt in 

 den handel voor , welks eigenschappen ongeveer het midden houden tus- 

 schen die van caoutchouc en gutta-pertsja , en dat ook tot dergelijke 

 doeleinden als deze stoffen gehruikt wordt. Deze zelfstandigheid wordt 

 verkregen uit het ingedroogde melksap van Sapota Muelleri ^ een boom, die 

 in Engelsch Guyana als Bully-tree bekend is , en wordt voornamelijk over 

 Berbice naar Europa gebragt. Onlangs is door a. sperlich eene scheikun- 

 dige analyse van deze stof gedaan. Hy vond haar zamengesteld uit 88,49 

 proc. koolstof en 11,37 proc. waterstof, welke zamenstelling bijna dezelfde 

 is als die , welke adriani voor de gutta-pertsja gevonden heeft [Sitzungsber. 

 d. kais. AkacL, 2te Abth. LIX , Heft. I, p. 107). Hg. 



Eigene warmte der gelede dieren. — Reeds sedert de proeven van swam- 

 MERDAM, RÉAUMUR e. a. weet men, dat in bijenkorven eene aanmerkelijke 

 warmte ontwikkeld wordt. Latere waarnemingen van juch in mierennesten, 

 van RENGGER in hoopen van meikevers , hebben geleerd , dat dit telkens 

 het geval is , waar insekten in groot aantal te zamen zijn. Regnault 

 heeft dit ook bevestigd. Dat ook afzonderlijke insekten , die eene krach- 

 tige spierbeweging en daaraan beantwoordende ademhaling hebben , ge- 

 noeg warmte ontwikkelen om deze met den thermometer en zelfs bij het 

 aanvoelen met de hand waarneembaar te maken , is gebleken uit de proe- 

 ven van hausmann op Sphinx convolvuU , die later door verscheidene ande- 

 ren met gelijk gevolg herhaald zijn; en dat inderdaad die warmte-ontwik- 

 keling , hoewel in geringeren graad , bij zeer vele andere insekten in den 

 afzonderlijken toestand bestaat , is bewezen door de proeven van dutro- 

 chet , van becquerel en vooral door die van newport. Thans heeft 

 GiRARD nogmaals de eigen warmte der insekten en van andere gelede 

 dieren aan een zeer uitvoerig onderzoek onderworpen , waarvan de uit- 

 komsten medegedeeld zijn in de verhandeling , die onlangs verschenen is 

 in de Ann. d. scienc. natur. Zool. 1869, Tom. XI, p. 135. Zijne onderzee 

 kingen overtreffen in aantal en in naauwkeurigheid der methoden van 

 waarneming verre die van zijne voorgangers. Zij hebben zich uitgestrekt 

 over alle orden van insekten in verschillende levenstoestanden en voorts 

 ook over scorpioenen, spinnen en duizendpooten. Tot het waarnemen en 

 meten der ontwikkelde warmte bediende hij zich van drieërlei middelen : 

 1". van een differentiëlen thermometer van leslie , zoo ingerigt , dat het 

 dier binnen in eene door eene indeuking gemaakte holte in den eenen 

 bol kon worden gebragt ; 2". van kleine kwikzilver-thermometers , die ge- 

 bragt worden in het rectum , en 3". van thermo-elektrische toestellen , 

 waaronder er een gevoelig genoeg was om zelfs de door een vloo ont- 



