22 GRENZEN VAN YLOEDTORMING EN AANGESLIJKTEN BODEM 



op de meer uit kalkachtig fijn zand bestaande zeeduinen van Holland 

 en de daar tusschen liggende veenachtige laagten of duinpannen met de 

 heide en de veenachtige onlanden en madelanden bij Groningen. Vroeger 

 is in het Alhum der Natuur, 1866, blz. 33 door den heer f. w. van 

 EEDEN eene uitgewerkte schets gegeven van den plantengroei op de 

 duinen. Meer of min in vergelijking daarmede wil ik thans eene be- 

 schrijving trachten te geven van de A^egetatie der heidevelden van den 

 hondsrug en van de daaraan grenzende veenen. Het aantal planten is 

 daar zoo aanzienlijk , dat ik slechts de meest kenmerkende , of die , 

 welker namen , zonder te veel Latijn , te begrijpen zijn , zal opnoemen. 



Bij den overgang van het Drentsche zand in de uit zee langzamer- 

 hand ten noorden , westen en oosten van Groningen aangebragte slijk- 

 gronden heeft men eerst eene zeer uitgestrekte laagte door meer en 

 meer hooger wordende zeekleigronden (zie boven) ten noorden begrensd. 

 Deze is zeer uitgebreid en komt voor bij Oosterbroek (onder Eelde in 

 Drenthe), Kropswolde, Foxhol, "Westerbroek, de veengronden bij Haren, 

 een waarvan het .loitte veen geheeten wordt , naar zijne witte kleur 

 van het versch bleekgroen, maar bij uitdroogiug geheel wit wordend Yeen- 

 Tiio^(^8phagnum), dat daar overvloedig voorkomt , voorts de aan de Haren- 

 sche veenen grenzende laagte , het Onland , tusschen Eelderwolde en de 

 stad Groningen gelegen. Het strekt zich verder uit naar de Leekster 

 veenen en het meer van dien naam. 



Op de heiden van Drenthe en van den hondsrug in Groningen (bij 

 Eelde en Yries in Drenthe en Harendermolen in Groningen enz.) vindt 

 men vooreerst zeer algemeen de beide soorten van heide {Erica vuïgaris 

 en Tetralix) , waaraan de heide zijn naam ontleent en welke heide een 

 deel uitmaakt van die geweldig groote , hoewel hier en daar afgebroken 

 heide , welke van uit het noordwesten van Frankrijk door een deel van 

 België , door N'oordbraband , Gelderland , Overijssel , Drenthe , West- 

 falen en Oostfriesland tot in de Luneburgerheide zich uitstrekt ^). Op 

 de opene heide vindt men vrij algemeen de Engelsche brem {Genista 

 anglica) , aan hare talrijke doornen wel te kennen en de behaarde brem 

 {Genista pilo sa) , de laatste ongedoornd en met zijdeachtig behaarde 



^) Een gelijke vegetatie vond men vroeger ook op de Bergummer-heide in Fries- 

 land ; maar van deze heide is door de uitbreiding van den landbouw bijna geen 

 spoor meer te vinden. Zoo vermindert ook de heide bij Harendermolen jaarlijks 

 aanmerkelijk. 



