34 HET GESLACHTSLEVEN DER PLANTEN. 



keurige opmerkingen over het geslachtsleven der planten dagteekenen 

 van het midden en het laatst der 17de eeuw. 



Het was vooral grew , die na een zorgvuldig onderzoek van de meel- 

 draden de meening uitsprak , dat het in deze bevatte stuifmeel voor de 

 bevruchting dienstbaar moest zijn. Hij vergeleek helmknoppen en 

 stamper met de voortplantingswerktuigen der dieren en' hij trachtte de 

 werking van het stuifmeel toetelichten door te wijzen op het kuit- 

 schieten der visschen. Dat beide geslachtsorganen op ééne plant ver- 

 eenigd waren , kon , zeide grew , niet ongeloofelijk schijnen , wanneer 

 men in het oog hield, dat hetzelfde bij de slakken en andere dieren 

 gevonden wordt. {Greu\ Booh lY , Chap. Y, § 8 , p. 172). Deze 

 voorstelling werd nog vóór het einde der 17de eeuw bevestigd door den 

 Tubingschen hoogleeraar cameeaetus , die een aantal bevruchtingsproeven 

 deed en in zijn in 1694 gedrukten brief aan valentini eene heldere 

 uiteenzetting van het maaksel der bloemen gaf. Hij beschouwde de 

 helmknoppen als het belangrijkste deel der bloem en kende aan de 

 bloemkroon slechts eene ondergeschikte rol toe. Hij onderscheidde reeds 

 goed de mannelijke en vrouwelijke bloemen bij een- en tweehuizige 

 planten en toonde aan , dat meeldraden en stijlen nu eens in dezelfde 

 bloem , soms ook op verschillende plaatsen aan denzelfden boom , dan 

 weder alleen op verschillende hoornen voorkomen. Hij verzekerde , dat 

 zonder deze werktuigen eene plant geen zaad draagt en dat er geen vrucht 

 wordt voortgebragt bij afwezigheid van de helmknoppen. Om dit duidelijk 

 te maken , vergeleek ook hij deze organen met de voorttelingswerktuigen 

 der dieren. 



Eene hooge waarde verkregen deze ontdekkingen , toen vooral op de 

 bloemen de aandacht gevestigd werd als middel om de talrijke , ook uit 

 andere landen en werelddeelen allengs bekend geworden planten te 

 rangschikken. Dit denkbeeld (reeds aangegeven in grew's Appendix op 

 zijn lYde Boek) werd het eerst duidelijk uitgesproken door den grooten 

 LEIBNITZ in 1701. Behalve de indeeling in boomen , struiken en kruiden, 

 heeft men , zegt hij , een nieuAV en hoogst belangrijk vergelijkingspunt 

 in de jongste onderzoekingen over de twee geslachten der bloemen. 

 Daarbij vertoonen zich groote verschillen zoowel in de gedaante van 

 het stuifmeel en van de helmknopjes als in de vruchten , eijerstokken , 

 den inhoud van het zaad en het voorkomen van den stijl. 



BuECKHARD , ceu geneesheer in AYolfenbüttel , maakte reeds in het 



