ilET OESLACriTSLEVEX DHU l'LANTEN, 41 



Reeds in het begin dezer eeuw heeft sprengel opgemerkt , dat bij zeer 

 vele planten de mannelijke en vrouwelijke organen in eene zelfde bloem 

 niet gelijktijdig tot ontwikkeling komen. Op dit belangrijke feit , even 

 als op een aantal andere waarnemingen in zijn geschrift : „Das entdeckte 

 Geheimniss der ïfatur" weggelegd, werd aanvankelijk niet genoeg gelet. 

 JS'a de fraaije onderzoekingen van dakwin over de bevruchting van de 

 Orchideën en van Primula en Limim , bevestigd en uitgebreid door die 

 van LECOQ, en vooral van hildebrand , werd aan speengel regt gedaan. 

 Tal van feiten en waarnemingen hebben in den jongsten tijd de voorstel- 

 ling bevestigd , dat voor de planten dezelfde wet geldt als in het die- 

 renrijk , volgens welke de instandhouding van de soorten het best gewaar- 

 borgd is , wanneer beide bevruchtingsorganen niet al te na aan elkander 

 verwant zijn. Darwin drukt dit kernachtig uit in zijn bekend gezegde: 

 „ÜSTaturo tells us in the most emphatic manner , that shc abhors perpetual 

 self-fertilisation . ' ' 



De waarheid dezer uitspraak voor het plantenrijk heeft hildebhand 

 trachten te bewijzen in een afzonderlijk geschrift voor een paar jaren ver- 

 schenen en getiteld : „Die Geschlechter-Vertheilung bei den Pflanzen 

 und das Gesetz der vermiedenen und unvortheilhaften stctigen Selbst- 

 befrüchtung." I^aar aanleiding hiervan wil ik aan de lezers van het 

 Album eenige belangrijke bijzonderheden meedeelen , gedeeltelijk door 

 eigen waarneming bevestigd. 



Vooreerst bij de zoogenaamde dicline of eenslachtige bloemen , zoowel 

 bij een- als tweehuizige , kan geen sprake zijn van zelfbestuiving. Hier 

 moet het bevruchtende stuifmeel steeds , hetzij door insekten , hetzij 

 door den wind uit eene andere bloem worden aangebragt. Dit wordt 

 bevorderd door het maaksel der bloem en door den bloeitijd. Zoo zijn 

 b. V. de meeste onzer hoornen diclinisch en bloeijen in het voorjaar 

 voordat de bladen zich ontwikkeld hebben. De wind heeft daardoor viij 

 spel op het loskomende stuifmeel en dit wordt niet door de bladen ver- 

 hinderd in de nabijheid der vrouwelijke bloemen te komen. Ten anderen 

 is het getal der bloeijende gewassen in dien tijd van het jaar gering. 

 De aanwezige insekten bezoeken daardoor in mt^nigte deze bloemen , 

 waarin zij honigbakjes en stuifmeel vinden. Aan deze laatste oorzaak 

 moet wel in de meeste gevallen de bevruchting toegeschreven worden , 

 want gewoonlijk zijn de stuifmeelkorrels aan hunne oppervlakte min of 

 meer olieachtig en kleverig, zoodat zij niet zoo gemakkelijk als men 



