42 HET GESLACHTSLEVEIv' DEll TLANTEX. 



denken zoude , wegwaaijen , maar des te beter vastgehecht worden 

 aan de pooten en den zuiger van het insekt , dat honig zoekende en van 

 de eene bloem naar de ander vliegende , tevens het stuifmeel overbrengt. 

 Aangaande de wijze, waarop de insekten dit onwillekeurig en onbewust 

 maar met noodzakelijkheid doen , wanneer zij de bloemen bezoeken om 

 honig te vergaderen , zal ik straks eenige voorbeelden geven. Het ge- 

 schiedt bijna bij elke bloem op eigenaardige wijze door bijzondere in- 

 rigting en plaatsing van de bloemdeelen , maar- het kan eerst duidelijk 

 worden door eene meer uitvoerige beschrijving van de bloem zelve. Zelfs 

 bij deze eenslachtige bloemen vindt men soms het streven om de be- 

 vruchting van met elkander na verwante bloemen te vermijden. Ik 

 zag dit o. a. zeer duidelijk bij Castanea vesca. Gelijk bekend is, vindt 

 men hier een aantal katjes van mannelijke bloemen en aan den voet 

 van sommige dier katjes de vrouwelijke bloemen in pakjes van twee 

 of drie bijeen staande. JN'u zijn echter deze de aan hetzelfde katje ge- 

 hechte mannelijke bloemen in ontwikkeling verre vooruit , en wanneer de 

 stempels rijp zijn en geschikt om het stuifmeel te ontvangen , zijn de 

 mannelijke bloemen nog in den toestand van geheel gesloten knop aan- 

 wezig. Deze laatste bloeijen eerst als de eitjes der vrouwelijke bloemen 

 reeds lang bevrucht en de vruchtbeginsels aanzienlijk in omvang toege- 

 nomen zijn. De andere katjes met alleen mannelijke bloemen , die tot 

 bevruchting gediend hebben , zijn dan reeds verdord en afgevallen. De 

 bevruchting der ' eitjes kan hier dus nimmer plaats hebben door het 

 stuifmeel afkomstig uit de aan dezelfde bloeias geplaatste bloemen , 

 die daarmede het naast verwant zijn. 



Wanneer men de eenslachtige en de tweeslachtige bloemen vergelijkt, 

 dan zou men alligt geneigd zijn tusschen beide een groot onderscheid te 

 maken , zoodat hetgeen van de bevruchting van de eene afdeeling geldt 

 niet toepasselijk zou zijn op de andere. Dit is echter zoo niet, want 

 er zijn vooreerst allerlei overgangen tusschen een- en tweeslachtige 

 bloemen en ten anderen heeft , zoo als wij aanstonds nader zien zullen , 

 ook bij zeer vele tweeslachtige geene zamenwerking tusschen de in de- 

 zelfde bloem voorkomende geslachtsdeelen plaats. 



Bij de eenslachtige namelijk vindt men er , waar de vrouwelijke bloem 

 in maaksel zoo geheel afwijkt van de mannelijke , dat men niet gelooven 

 zoude , dat zij bij elkander behooren , wanneer men niet beide vormen 

 uit het zaad van eene en dezelfde moederplant zag opgroeijen. Zoo is 



