46 HET GESLACHTSLEVEi^ DER PLANTEN. 



geslaclitsorgaiien op ongelijke tijden zich ontwikkelen in dezelfde bloem 

 en dus voor elkander onbruikbaar zijn, ook onderscheiden bewegingen, 

 hetzij van de meeld raden naar den stamper , zoo als bij de Wijnruit 

 [Ruta graveolens) , bij Syoscyamus aureus , Polygonmn oriëntale , Soro- 

 phularia , hetzij van den stamper naar de meeldraden (bij Nigella sativa , 

 Passiflora , Hihiscus) dienen niet voor zelf bevruchting , zoo als men 

 vroeger meende , maar voor de overbrenging van het stuifmeel uit andere 

 bloemen. De insekten , die op de bloemen komen , worden daardoor 

 genoodzaakt eerst het stuifmeel , daarna in eene andere bloem de stem- 

 pels aan te raken. De stuifmeelkorrels , die aan hun pooten of zuiger 

 gehecht zijn, worden overgebragt op de kleverige stempel vlakte , welke 

 ze met kracht terughoudt. 



De belangrijke ontdekking van spkengel verklaart ook nog eene andere 

 eigenaardigheid , welke men reeds lang bij veel planten heeft opgemerkt, 

 namelijk de geringe ontwikkeling van het eene of het andere der geslachts- 

 organen bij de eerste of laatste bloemen eencr plant. Wanneer namelijk 

 bij de protandrische dichogamen eene oudere bloera steeds het stuifmeel 

 eener jongere behoeft om bevrucht te worden, dan is het duidelijk, 

 dat de bevruchting voor de laatste bloemen eener plant onmogelijk 

 wordt , zoo niet in de nabijheid andere planten zich nog in vollen bloei 

 bevinden. In verband hiermede ziet men vaak bij zoodanige planten in 

 de laatste bloemen den stamper onvolkomen ontwikkeld. Duidelijk 

 vooral is dit bij de Umbelliferen of Schermbloemigen , waar de laatste 

 bloemschermen en dikwijls ook de binnenste bloemen van alle schermen 

 mannelijk zijn. Bij de protogynische dichogamen, waar de vrouwelijke 

 organen de andere in ontwikkeling vooruit zijn , kunnen daarentegen 

 de eerde bloemen geen vrucht zetten , omdat het daartoe noodige stuif- 

 meel nog niet rijp is. Nu vindt men ook hier hetzelfde verschijnsel. 

 De eerste bloemen in het voorjaar bij Eupliorhia cyparissias en Jielios- 

 copia zijn alleen mannelijk. Overeenkomstig de voorstelling van darwin 

 schijnen die organen , welke onnoodig zijn geworden , allengs te abor- 

 teren. Dat dit niet het geval schijnt te zijn met de meeldraden , heeft 

 misschien zijn grond hierin , dat deze steeds in overvloed voorhanden zijn. 



Het is duidelijk , dat wanneer dit aborteren regelmatig en in vol- 

 doende mate geschiedt , de bloeiwijzen een mengsel van een- en twee- 

 slachtige bloemen moeten vertoonen , en dus eigenlijk met regt onder 

 de Polygamische planten zouden gerangschikt worden. Dit wijst ons 



