HET GESLACHTSLEVEN DER PLANTEN, 51 



kenis daarvan voor de bevruchting leeren kennen. Er kunnen namelijk 

 bij de bestuiving van deze planten verschillende gevallen voorkomen. De 

 bloemen met langen stijl kunnen bevrucht worden met stuifmeel uit de 

 korte meeldraden of wel met dat uit de lange meeldraden , welke in de 

 kortstijlige gewoonlijk op gelijke hoogte staan als de stempels in de 

 langstijlige bloemen. De bloemen met korten stijl kunnen stuifmeel 

 ontvangen uit de meeldraden , die met dien stijl op gelijke hoogte staan 

 of uit de lange meeldraden, zoo als in die bloemen zelve voorkomen. 

 Nu hebben de onderzoekingen van dauwin , scott , hildebrand en anderen 

 bij Primula sinensis , Linum en Pulmonaria officinalis geleerd, dat de 

 uitkomst van deze verschillende wijzen van bestuiving niet gelijk is. 

 In het eene geval verkrijgt men veel meer vruchten dan in het andere , 

 soms bekomt men in het geheel geen vruchten. Het voordeeligste 

 resultaat verkrijgt men steeds , wanneer het stuifmeel van den eenen 

 vorm den stempel van den anderen vorm bevrucht (daewin noemt dit 

 heteromorphe bestuiving), of met andere woorden , wanneer organen van 

 gelijke lengte uit verschillende bloemen zamenwerken. Hieruit volgt, 

 dat zelfbevruchting zoo al niet onmogelijk , dan toch onvoordeelig is ; 

 door kruising verkrijgt men meer en gezonder zaden. 



Een nog meer zamengesteld geval vindt men bij de Partyke {Lythrum 

 Salicaria) , bij het geslacht Oxalis en misschien nog wel bij andere plan- 

 ten , waar de meeldraden in een dubbelen krans staan en onder elkander 

 en met den stijl in lengte verschillen. Bij Lythrum Salicaria, de plant, 

 welke in dit opzigt het best onderzocht is, treft men 12 meeldraden 

 aan , waarvan er 6 vsteeds veel langer zijn dan de 6 andere en één stijl 

 met knopvormigen stempel. Deze stijl kan echter met betrekking tot 

 de meeldraden eene verschillende lengte hebben. Drie gevallen komen 

 hiervan voor : of de stijl overtreft al de meeldraden in lengte (zie fig. 

 10, volg. blz.), of hij staat in lengte tusschen de lange en de korte 

 meeldraden in (zie fig. 11 , volg. blz.) , of hij is korter dan al de meel- 

 draden (zie fig. 12, volg. blz.). 



In de vrije natuur is het niet zeldzaam deze drie vormen digt bij 

 elkander te vinden. Zoo zag ik ze in dit en in het vorige jaar op geen 

 tien passen van elkander langs eene sloot in Gelderland alle drie verte- 

 genwoordigd, doch één exemplaar draagt altijd slechts één der vormen. 

 Ook dit trimorphismus (zoo wordt dit voorkomen in drieërlei vormen 

 genoemd) staat in naauw verband met de bevruchting , gelijk de ver- 



4^^ 



