54 



HET CtESLACHTSLEVEN DER PLANTEN, 



Fio-. 13. 



de beide pollinia van den eenigen vruchtbaren meeldraad elk in een 

 steeltje {c fig. 13) uit, dat op zijne beurt eindigt in een kleverig schildje 

 {d). Beide schildjes zijn verborgen in een beursje (r fig. 

 14), hetgeen belet, dat de kleverige stof van het schildje 

 aan de lucht verdroogt. Dit beursje ligt juist boven den 

 ingang der honigbevattende spoor , zooals blijkt uit fig. 

 14 , waar bij een zijdelingschen stand der bloem van 

 Orchis mascula al de blaadjes van het bloemdek en de 

 helft van het lipje (/) weggesneden zijn. In deze figuur 

 is de stempelvlakte door (s) en de spoor zelve door (n) aan- 

 gewezen, terwijl het gedraaide vruchtbeginsel achter deze 

 spoor ligt. Deze laatste ligt dus ook bij den ingang der 

 spoor, maar eenigszins onder en achter het beursje (r). 



Wanneer nu een insekt zich op het lipje nederzet en 

 den kop in den ingang der spoor steekt om met zijn 



zuiger den honig te be- 

 reiken (of, wat hetzelfde 

 gevolg heeft , wanneer 

 men de punt van een 

 potlood zeer voorzigtig 

 in de spoor insteekt), 

 dan kan het niet missen, 

 of de voorvlakte van het 

 beursje wordt aange- 

 raakt. Deze voorvlakte 

 wordt, daar het beursje 

 gemakkelijk van boven 

 open gaat , naar beneden 

 Bloem van Orchis mascula , de bladen van het bloemdek gedrukt en een of beide 



l'ollenmassa van 

 Orchis mascula 

 (naar dar win); 

 p pollenmassa , 

 e stoeltje , d kle- 

 verige schijf of 

 plaat. 



Fig. 11. 



!••--, T 1, 1 1 - 1 • van net jjigyej-ipre schildjes ko- 



lipje l en de spoor n ; a helmknop , r beursje , s stempel ^ <' 



v\eggesneden , alleen met uitzondering van een deel van het 

 i; a helmknop , " " 

 (naar darwin). „len met het vreemde 



ligchaam "in aanraking en hechten zich juist door hunne groote kleve- 

 righeid onmiddellijk daaraan vast. Deze vloeibare kleverige stof heeft 

 bovendien de merkwaardige eigenschap van in weinige minuten te ver- 

 droegen en hard te worden. Daar nu , bij het intreden van het insekt, 

 de helmknoppen van voren open zijn , zoo wordt met het schildje het 

 pollinium mede uitgenomen en een of beide deze pollenmassa's hechten 



