102 IETS OVEE DE WEEKDIEKEN. 



Niet te verwonderen is het dus , dat het overal angst verspreidt , waar 

 het zich in het paalwerk aan de zeeweringen vertoont , want gewis is 

 de vernietiging van deze en daarmede al de onheilen daaraan verbonden. 

 Ik behoef alleen te herinneren aan het jaar 1730 , toen voor het eerst 

 in den herfst de gevaarlijke vijand aan den Westkapelschen dijk ont- 

 dekt werd en een jaar later ook aan de Noordhollandsche en Frie- 

 sche kusten. Overal werden de palen door den golfslag bij den 

 grond afgebroken en niet ten onregte verkeerde men in den grootsten 

 angst , dat het land met zooveel inspanning en zorgen aan de zee ont- 

 woekerd en tegen haar beveiligd haar weder ten prooi zou worden. 

 Op hooger last werden gebeden in de kerken tot God opgezonden om 

 afwending van het dreigend gevaar , dat zich het l^ederlandsch volk , 

 volgens SELLius , door zijnen toenemenden hoogmoed op den hals had ge- 

 haald ^). Onberekenbaar was dan ook de schade , welke dr. job bastee 

 op vele millioenen guldens schatte ~). En was die angst zoo misplaatst , 

 als men weet , dat dezelfde sellius berekende , dat een enkele paal- 

 worm 1 874 000 eijeren voortbragt en de vermenigvuldiging dezer dieren 

 zoo ontzettend groot zijnde , er aan geen tegenweer te denken viel , zoo 

 er geene middelen beraamd konden worden om of het dier te dooden of 

 den schadelijken invloed op eene andere wijze te keer te gaan. Groote 

 belooningen werden dan ook uitgeloofd aan hem , welke die middelen 

 aan de hand zou doen en zeer groot natuurlijk was het getal raadge- 

 vingen. De beste van allen was die , door pietee sïeaat en pietee 

 VAN DEE DEUEE gcgeveu , om namelijk al het paalwerk door steenen 

 glooijingen te doen vervangen, welke verandering dan ook aan I^oord- 

 HoUand alleen ƒ 5 000 000 kostte. Alle andere middelen waren onvol- 

 doende bevonden. 



Zoo heeft ons land niet alleen , maar hebben ook alle landen van 

 Europa , die door de zee bespeeld worden , nu eens in meerdere , dan 

 eens in mindere mate met de verwoestingen van den Teredo , zelfs tot 

 nu toe , te kampen gehad , en nog is men niet tot zekerheid gekomen , 

 op welke wijze deze het best kunnen tegengegaan worden. Kreoso- 

 teren van het hout heeft zich nog als het werkzaamst , doch niet als 

 een absoluut beschermingsmiddel voor het hout betoond. De krachtigste 



') Men zie sellius, Historia naturalis Teredinis s. Xylophagi marini, c. tab. 4. 

 Traj. ad Rhen. , 1733, 4o. 



*) Dr. j. BASTEE , Opusc. subst. , II , 67. 



