118 IETS OYER DE WEEKDIEREN. 



dikke inwendige laag van de grootste individuen van Meleagrina marga- 

 ritifera , waaronder men vindt die 1 i — 2 voeten bereiken , uit dezelfde 

 bestanddeelen als de parel. Evenals bij de andere lagen der schelp 

 leert het scheikundig onderzoek , dat voornamelijk koolzure kalk het 

 hoofdbestanddeel levert , terwijl organische bestanddeelen , ijzeroxyde , 

 phosphorzuur , kiezelzuur en kleiaarde ieder voor een klein deel daarin 

 vertegenwoordigd zijn. De prachtige regenboog-kleurige glans ontstaat 

 door de regelmatige rangschikking der plooijen van het weefsel , welke 

 gelijk dakleijen over elkander liggen. 



Behalve de genoemde oester leveren ook nog andere weekdieren het 

 parelmoer. Het wordt voornamelijk nog gevonden in de geslachten 

 ITautüus , Haliotis , Turbo , Trocims , Unio , Anodonta en vele anderen. 

 Geen geslacht levert het echter zoo dik en groot, vlak en effen als het 

 eerstgenoemde. 



Belangrijk was vroeger de handel in deze stof. Alleen door de ISTeder- 

 landsche Oost-Indische compagnie werden jaarlijks duizende ponden aan- 

 gevoerd en door Europa verspreid. Tegenwoordig is de handel in dit 

 product van minder beteekenis , omdat de mode ook hierin haren invloed 

 heeft doen gelden. "Wel worden nog enkele meubelen met parelmoer inge- 

 legd en kleine voorwerpen voor huishoudelijk gebruik of tot versiering door 

 schrijnwerkers vervaardigd, maar een bijzonder handwerk van parelmoer- 

 snijder, wiens kunstvoortbrengselen, als ware meesterstukken zoo hoog 

 geschat worden en waarin HoUandsche kunstenaars als bellekin , evans , 

 ISAAK E0EMEE , BOEEHuizEN en anderen zich beroemd maakten , bestaat 

 niet meer. 



Yindt men in de oudste oorkonden reeds gewag gemaakt van de 

 parel, niet minder oud, immers 1400 — 1500 jaren vóór de christelijke 

 jaartelling, is de geschiedenis van eene kleurstof , welke hare weêrgade 

 nog niet heeft gevonden ; eene kleurstof even beroemd door hare pracht 

 als door hare vastheid , waarmede zij zich aan het weefsel , dat met haar 

 in aanraking kwam , verbond. En deze kleurstof alleen gedragen door 

 de edelste onder de edelen en aanzien gevende aan hem , welke het 

 groote voorregt mogt genieten haar op zijn gewaad ten toon te spreiden , 

 ik behoef ze naauwelijks te noemen , het purper , werd ook aan som- 

 mige dieren uit de groote orde , welke wij hier behandelen , ontleend. 

 Lang is men in onzekerheid gebleven , welke der mollusken het heerlijke 

 Tyrische purper leverde , want evenals het met zoovele uitvindingen 



