IETS OVER DE "WEEKDIEEEN. 



119 



van den mensch is geschied, hadden verschillende oorzaken medegewerkt 

 om de bereidingswijze van dat voortbrengsel voor het nageslacht verloren 

 te doen gaan. En de groote moeite om zich de grondstof aan te schaf- 

 fen, en het privilegie slechts aan weinigen toegestaan om purper te 

 dragen , zoowel als het vernielen van de fabrieken , die van Tyrus 

 door de Saracenen , die van Constantinopel door de Turken , maar 

 niet minder het vinden en in gebruik brengen van andere roode kleurstoffen, 

 inzonderheid de cochenille, deze allen hebben zaamgewerkt om eene indus- 

 trie in vergetelheid te doen blijven, welke zonder kennis van het laatstge- 

 noemde surrogaat zeker lang weder in het leven zou geroepen zijn. Want 

 welke menschelijke kunst , die eenmaal bestaan heeft, kan blijvend vernie- 

 tigd worden , als de mensch er belang bij heeft, dat zij aan het licht worde 

 gebragt. De altijd zich meer en meer ontwikkelende wetenschap lost 

 alle zoogenaamde geheimen op en tegenwoordig is men tamelijk zeker, 

 welke de dieren waren , welke het purper aan de Phoeniciërs en andere 

 oude volken leverden. Het waren Ifurex- en Furpura-soorten en wel 

 voornamelijk Murex trunculus lin. en Purpura patuia lamk. In de 

 JS'oordzee op de kusten van ons land, Engeland en Erankrijk komt 

 echter nog eene slak voor , de Purpura lapillus lamk , welke lang nadat 

 het Tyrische purper van de aarde verdwenen was , in Engeland de grond- 

 stof leverde tot het kleuren van wollen- en linnenstoffen. Keeds vóór 

 de 8ste eeuw onzer jaartelling had dit plaats , en alleen omdat de 

 hoeveelheid kleurstof, die het dier oplevert, zoo gering is en daarom 

 nog op te hoogen prijs komt , heeft de cochenille ook deze vervangen. 

 Behalve het dier zelf, bevatten ook de blazen , waarin de eijeren bevat 

 zijn, veel kleurstof. Deze blazen zijn zakvormig en ter grootte van 

 tarwekorrels , en hangen als druiventrossen onder aan uitstekende rotsen. 

 Volgens MONTAGU is het ligchaamsdeel van de Purpura lapillus , 

 waarin het purper bevat is, een dun wit in de lengte loopend 

 vat, onder de huid van den rug achter het hoofd gelegen. De vloei- 

 stof is in kleur en geaardheid gelijk aan een dikken room. Aan de 

 lucht blootgesteld , wordt zij terstond levendig geel , later bladgroen 

 en gaat langzamerhand in het blaauwachtige en eindelijk in purperrood 

 over. Zonder den invloed der zonnestralen doorloopt zij deze kleurs- 

 veranderingen in den tijd van 2 tot 3 uren, onder dezen veel sneller. 

 Volgens BANCEOET volgt de verkleuring door het licht reeds in weinige 

 minuten , terwijl de tusschentinten in het geheel niet waargenomen 



