142 HENGELEN EN WAT DAARBIJ IS OP TE MERKEN. 



scheikundige invloeden zijn blootgesteld geweest, dan kan het niet 

 anders , dunkt mij , of wij krijgen een duidelijke voorstelling , hoe de 

 anorganische stoffen te fijn zijn verdeeld , dan dat wij het verschijnsel 

 alleen aan rolling en wrijving zouden toeschrijven. De vergane planten- 

 wereld is grootendeels , al blij ven er groote stukken over , door dieren 

 verbruikt en tot dierlijke meststof verwerkt , en als ge dat bedenkt , zoudt 

 gij dan ook niet vooronderstellen , dat de landbouwer beter deed zijn sloo- 

 ten niet zoo dikwijls uit te halen , zoo als men dat noemt, en den bodem 

 der slooten meer aan de bewerking der kleinere dieren over te laten ? 

 Hij vernielt dikwijls duizende dier kleine dieren in een enkelen schep 

 van zijn baggernet. Er komen wel vele larven nog uit , als de bagger 

 als massa op den kant geworpen wordt. Ik ben eens langs een sloot in 

 Leksmond gewandeld, waar ik geen stap deed, of ik joeg honderden 

 glazenmakers op , die zich zoo pas in die hoopen van de larvenhuid ont- 

 daan hadden ; maar toch duizenden droegen zoo doende uit en worden 

 vernietigd. De gedachte is ook dikwijls bij mij opgekomen , of het niet 

 zijn groot nut kon hebben eenigen natten modder uit onze klei- en veen- 

 slooten naar de slooten en stilstaande wateren op onze zandgronden 

 te brengen , om zoodoende het bezinksel in die slooten vetter en vrucht- 

 baarder door dierlijke meststof te maken. Ik weet evenwel niet, of 

 deze dieren daar wel zoo goed aarden kunnen , of deze ook niet de 

 plekken , die ze voor hun behoeften noodig hebben , uitkiezen. Maar 

 ik verbeeld mij , dat wij , door grondige wetenschappelijke kennis 

 geleid, de omstandigheden wel kunnen veranderen en aan onze magt 

 onderwerpen. 



Als gij eenige ingenomenheid hebt met dit gedeelte der natuur- 

 studiën , zet gij dan het onderzoek van dit onderwerp voort. Het zal 

 u bevrediging schenken, en gij zult u de uren daaraan besteed niet 

 beklagen. Het is nog een bijna onbetreden terrein. Ik verzeker u , 

 zooals ik reeds in den aanvang zeide , het zal u uw geheele leven 

 een verfrisschende en nuttige studie kunnen wezen. 



Heb ik u niet verveeld, dan hoop ik later nog met u over deze 

 zaken te praten. Wat ik hier verteld heb , was slechts een algemeen 

 en zeer oppervlakkig overzigt. 



