146 OVER TIJD EN TIJDSVERDEELING EN MEER 



middag. Zij daalt weder van liet zuiden , totdat zij in den westelijken 

 horizon ondergaat , en de dag is ten einde. AVij hebben nu nacht en 

 deze duurt , totdat de zon weder in 't oosten te voorschijn komt en een 

 volgenden dag doet verrijzen. 



De tijdperken van den eenen zonsopgang of ondergang tot een volgen- 

 den zijn niet steeds gelijk en daarom minder geschikt om die als tijdseen- 

 heden aan te nemen. Meer overeenkomst is er in het tijdsverloop tusschen 

 de opvolgende zonsdoorgangen door het zuiden , waar zij op het hoogst is , 

 of door het noorden , waar zij op het diepst beneden den horizon is. Het 

 is dit tijdsverloop, dat men een' dag, of wel dag en nacht of etmaal noemt. 

 De sterrekundigen rekenen van den eenen doorgang der zon door het 

 zuiden tot een volgenden en verdeden dien tijd in 24 gelijke deelen , die 

 zij uren noemen en tot 24 doortellen. In het burgerlijk leven telt men 

 van middernacht tot middernacht en heeft dus hetzelfde tijds^•erloop , 

 dat in tweemaal twaalf uren verdeeld wordt. 



De tweede grootere tijdmaat is het jaar; zij hangt af van de bewe- 

 ging der aarde om de zon. Beurtelings zien wij de zon hooger en lager 

 op den middag van eiken dag door den meridiaan of het zuiden gaan. Den 

 21 sten December is haar stand het laagst; dan zien wij de zon 23^° beneden 

 den evenaar. Na dien tijd klimt zij allengs hooger voor de bewoners van 

 het noordelijk halfrond der aarde en de dagen worden langer. Op den 

 21 sten Maart zien wij de zon haren dagloop in den evenaar volbrengen , 

 en dag en nacht zijn even lang. JSTu verwijdert zij zich benoorden den 

 evenaar en vertoeft langer boven dan beneden den horizon , zoodat de 

 dagen langer zijn dan de nachten. Den 21sten Junij heeft zij zich het 

 verst van den evenaar verwijderd en wel even ver benoorden, als zij den 

 21 sten December er bezuiden was. Voor onze streken is het nu de 

 langste dag. De zon keert tot den evenaar terug , is den 23sten Sep- 

 tember weder in den evenaar en maakt dag en nacht even lang. Zij 

 verwijdert zich nu weder ten zuiden van de linie of evenaar, en den 

 21 sten December heeft zij weder hare grootste zuidelijke afwijking bereikt. 

 De beweging der aarde om de zon, in verband met de standvastige 

 helling der aardas op het vlak harer loopbaan of di3 ecliptica , is de oor- 

 zaak van dit verschijnsel. De afwisselende hoogere en lagere stand der 

 zon en het daarmede in verband staande lengen en korten der dagen 

 is oorzaak van de geregelde afwisseling der jaargetijden en het tijdsver- 

 loop, waarin de zon weder tot hetzelfde punt harer baan schijnt terug 



