IN 't BIJZONDER OVER DE DAGIELLING. 151 



schil , dat daarin bestaat voor verschillende plaatsen op aarde , is een ge- 

 volg van de beweging der aarde om de zon , in verband met de helling 

 der as op het vlak der baan. 



Had de as geene helling , dan zoude de afwisseling van dag en nacht 

 over de geheele aarde steeds gelijk zijn, en beide zonden het geheele jaar 

 door 12 uur duren. 



Dit is nu alleen het geval voor de bewoners der aarde onder den evenaar 

 of op O' breedte. ïen allen tijde zien zij de zon om 6 uur opkomen en 

 ondergaan , maar niet altijd op dezelfde plaats. 



Yoor alle plaatsen benoorden en bezuiden den evenaar heeft er dagelijks 

 verschil plaats, zoowel in tijd als plaats van zonsopkomst en zonsondergang. 

 Hoe verder van den evenaar , zoo veel te grooter wordt dit verschil tot op 

 66i' of onder de poolcirkels, waar de zon, op het tijdstip , dat zij hare 

 grootste noordelijke of zuidelijke afwijking heeft, dat is op den 21 sten 

 Junij of den 21 sten December , den horizon even aanraakt, en de dag dus 

 volle 24 uur duurt , terwijl er geen nacht is. 



Naarmate men meer de polen nadert, neemt de duur van den langsten 

 dag en eveneens van den langsten nacht toe, en juist onder de polen duren 

 beide 6 maanden , dat is gedurende de eene helft van 't jaar is het dag, 

 gedurende de andere helft des jaars is het nacht. 



"Wij zien alzoo, dat de afwisseling van dag en nacht geen aanleiding kan 

 geven tot eene geregelde tij ds verdeeling. Deze tijdtelling , die bij enkele 

 volken plaats vindt , is dan ook zeer onvolkomen en levert eigenaardige 

 moeijelijkheden en onregelmatigheden op. 



Dat ook bij de dagtelling naar aanleiding van de zonsdoorgangen door 

 den meridiaan eigenaardige verschillen bestaan en elke plaats eene eigene 

 dagtelling heeft , valt genoegzaam in 't oog. Yoor ieder oogenblik toch 

 zijn er plaatsen , die de zon op het hoogst hebben en voor welke het 

 middag is ; andere , die haar uit den horizon zien verrijzen en die dus 

 morgen hebben , andere , voor wie zij ondergaat en de avond aanbreekt , 

 terwijl nog weder andere plaatsen op hetzelfde oogenblik nacht hebben. 



Bij de geregelde beweging der aarde , van het W. naar het O. , om hare 

 as hebben plaatsen , die dezelfde lengte hebben , de zon op hetzelfde tijd- 

 stip in 't zuiden op het hoogst en dus middag, 't Is daarom dan ook , dat 

 men deze cirkels meridianen of middagcirkels noemt. Zoo is het voor 

 Groningen, Keulen en den Mont-Elanc nagenoeg op 'tzelfde oogenblik mid- 

 dag en dus steeds even laat. Evenzoo voor Eome, Venetië en Leipzig enz. 



