154 OVEE TIJD EN TIJD8VERDEELING EN MEEE 



versehillend , of wij er in eene oostelijke dan wel westelijke rigting zijn 

 gekomen. Wij zijn dus niet in verlegenheid te bepalen, welk uur van 

 den dag het is ; want hierover kan geen twijfel bestaan , maar wel welke 

 datum of welke dag het er is. 



De overweging hiervan gaf aanleiding , dat onlangs in een wetenschap- 

 pelijk blad de vraag geopperd werd : „welke meridiaan bepaalt op aarde 

 het verschil in dagtelling of welke meridiaan is het , die de plaatsen zoo- 

 danig scheidt , dat men aan de eene zijde een geheelen dag in telling ver- 

 schilt met de plaatsen aan de andere zijde , alsmede , 't welk hiermede in 

 verband staat, welk punt op aarde is het, waar het nieuwe jaar het eerst 

 aanvangt?" 



De hoogleeraar heis te Munster , een in verschillende opzigten hoogst 

 verdienstelijk sterrekundige , heeft hieromtrent onderzoekingen ingesteld 

 en alleszins voldoende antwoorden gegeven , waaivan de hoofdzakelijke 

 mededeeling het noodige licht zal verschaffen en gewis niet onbelangrijk 

 mag gerekend worden. 



Vergelijken wij de ligging van Tongatabu met die van de Oostkaap op 

 Nieuw-Zeeland , dan vinden wij een verschil in lengte van slechts T , 

 dat overeenkomt met een verschil in tijd van 28 minuten en dus nog 

 geen half uur. Daar Tongatabu ten oosten ligt van Nieuw-Zeeland , zoo 

 moet de middag er nagenoeg een half uur vroeger invallen en op het 

 oogenblik , dat het aan de O. -kaap van JS". -Zeeland des middags 12 uur 

 is van den Isten Januarij , zal men verwachten, dat het op genoemd 

 eiland eveneens den 1 sten Januarij en wel 11 è uur voormiddag is. Dit 

 is echter niet het geval , want men telt er wel dat uur , maar in plaats van 

 den Isten Januarij heeft men er den Sisten Dec. en dus een dag vroeger. 



De wijze, waarop men op de eilanden in den groeten Oceaan, waar de 

 Christelijke godsdienst en beschaving zijn ingevoerd, en met deze het ge- 

 bruik van den Grregoriaanschen kalender is aangenomen, den datum rekent 

 en den dag benoemt , hangt geheel en alleen af van de rigting , waarin de 

 eerste Christelijke bewoners daar zijn gekomen en wel of de Christelijke 

 beschaving en ontwikkeling naar deze ver van Europa verwijderde oorden 

 in eene oostelijke dan wel in eene westelijke rigting zijn gebragt. 



De Portugeezen en de Nederlanders gingen om de Kaap de goede Hoop, 

 en de plaatsen , die zij ontdekten en in bezit namen , bereikten zij alzoo 

 uit het westen komende. De Spanjaarden integendeel zeilden door de 

 straat van Magelhaens of later van de westelijke kusten van Amerika, en 



