IN 't BIJZONDER OVEK DE DAGTELLING, 157 



Daar de Philippijncn ongeveer 65' westelijker liggen dan Chatham, zoo 

 is het er 4» 20"" vroeger. Op het oogenblik dat het 12'' middernacht is 

 voor Chatham, is het op de Philippijnen nog 4" 20"^ voor middernacht, 

 maar voor middernacht van den vorigen dag , dat is toen te Chatham het 

 nieuwe jaar begon, had men op de Philippijnen den 30sten Dec. 7* 40"" 

 's avonds. 



Men ziet alzoo , dat het mogelijk is door deze eigenaardige kromming 

 der scheidingslijn , dat voor twee plaatsen , die betrekkelijk niet ver van 

 elkander verwijderd zijn, de datums twee dagen van elkander verschillen. 



Zoo ligt de Spaansche stad Manilla op het eiland van dien naam , het 

 hoofdeiland der Philippijnen, op 138° O.L. van Ferro ; het aan Neder- 

 land behoorende eiland Gilolo , ten N.W. van Meuw-Guinea ligt op 

 ongeveer 145|^ O.L. van Perro. BTet verschil in tijd tusschen beide 

 plaatsen is alzoo een half uur. Daar Manilla oostelijk en Gilolo wes- 

 telijk van de scheidingslijn ligt , zal het op 't zelfde oogenblik als het 

 voor Manilla den 30sten December kwartier voor middernacht is , op 

 Gilolo reeds den Isten Januarij zijn en wel kwartier na middernacht. 



Het eiland Pormosa, dat tot China behoort, doch van 1622 tot 1661 

 voor een deel door de Nederlanders was bezet en bekend is door antonius 

 HAMBKOEK , ligt nagcnocg onder denzelfden meridiaan als Manilla en 't is 

 er dus even laat. De dagtelling verschilt er echter een dag en iemand , 

 die op Maandag den 3den Januarij van Pormosa vertrekt, zal, als hij 

 zijne reis binnen 't /elfde etmaal aflegt , op Zondag den 2den Januarij 

 te Manilla aankomen. 



Heis verhaalt, dat een Spaansch geestelijke , pater alphonsus sanitius, 

 eens van Manilla naar Macao reisde , op de kust van China gelegen 

 ongeveer 77° bew. Manilla. Hij meende er op den 2den Mei aan te 

 komen en het feest van den H. Athanasius mede te vieren , toen hij 

 tot zijne groote verbazing hoorde , dat men er reeds den 3den Mei telde 

 en het feest der kruisvinding vierde. 



Meermalen is er reeds voorgeslagen , deze onregelmatigheid te ver- 

 anderen en voor deze gebogene lijn eene andere te kiezen , b. v. eene , die 

 in de rigting loopt van een' meridiaan , bij voorkeur dien , welke door de 

 Behringstraat gaat en zoo in eene zuidelijke rigting midden door den 

 Grooten Oceaan ; doch het is niet gemakkelijk , zulks bij de bewoners 

 der veelvuldige Zuidzee-eilanden in te voeren. 



Merkten de eerste zeereizigers , die de aarde omzeilden , met verbazing 



