158 OVER TIJD EN TIJDSVERDEELING EN MEER 



het verschil in dagtelling op en wisten zij zulks niet te verklaren en 

 niet te verhelpen , onze tegenwoordige reizigers weten het verschil te 

 vereffenen. Daar men thans vrij algemeen de lengte rekent naar den 

 meridiaan van Greenwich , zoo rekent men dat de verwisseling van datum 

 en dag plaats heeft, als men 180'' lengte van Greenw. heeft bereikt 

 en dus middernacht heeft , terwijl het te Greenwich middag is. Doet men 

 de reis in de rigting van het oosten naar het westen , dan is men een' 

 halven dag ten achteren gekomen , en men slaat eenen datum over , wordt 

 de reis in eene tegengestelde rigting gedaan, dan komt men in 't voren, 

 en men telt twee dagen achtereen denzelfden dag en datum. 



•In de jaren 1857 — 59 deed het Oostenrijksch fregat de Novara , onder 

 bevel van den kommandant baron von wtjllersdorp , eene wetenschap- 

 pelijke reis rondom de aarde. Op den lOden Januarij 1859 stevende 

 men van Auckland op Meuw-Zeeland naar Papiete op de Gezelschaps- 

 eilanden en passeerde den meridiaan 180^ O. of W. van Greenwich. In 

 het dagboek werd nu aangeteekend : om 11" namiddag den meridiaan 

 van 180" gepasseerd en daarom den lOden Januarij 1859 herhaald. Het 

 journaal bevat dus Maandag den lOden Jan. I en Maandag den lOden 

 Jan. II en de week van Zondag den 9den tot Zaturdag den 15den Jan. 

 telde dus voor de I^ovara in plaats van 7 nu 8 dagen. 



Dat het van belang kan zijn om met de indeeling van den tijd goed 

 bekend te zijn , ten einde met zekerheid over gelijktijdigheid of het 

 vroeger of later plaats vinden van de eene of andere gebeurtenis te kun- 

 nen oordeelen , heb ik straks reeds door een enkel voorbeeld aangetoond. 



Voor de wetenschap is zulks dikwijls van het grootste belang. Vooral 

 bij het doen van gelijktijdige waarnemingen op verschillende plaatsen 

 hangt de juistheid geheel af van de naauwkeurige herleiding van den 

 tijd der eene plaats tot dien der andere. 



Met voldoende zekerheid kan men het verschil in tijd en daarmede 

 het verschil in lengte tusschcn twee plaatsen bepalen , door het doen 

 van waarnemingen van verschijnselen , die voor verschillende plaatsen 

 juist op hetzelfde oogenblik kunnen gezien worden. 



Ook ter bepaling en het regt verstaan van historische feiten kan het 

 soms van groot belang zijn , naauwkeurig met de wijze van tijdsin- 

 deeling bekend te zijn. 



Zoo wordt er gesproken van scheppingsdagen , en hoewel men bij eenig 

 nadenken zich gemakkelijk kan overtuigen , dat hier van geene eigenlijke 



