162 TiE OUDSTE BEWONERS VAN ErilOPA. 



neemt, maar geven ook op de vraag hoe het, lang voordat in het oosten 

 de eerste staten gevestigd werden , met de menschheid geschapen stond , 

 menig hoogst opmerkelijk antwoord. En wil men nu weten , aan welke 

 wetenschap wij de ontdekking dier feiten danken , dan wijs ik op de 

 aardkunde , de geologie , als den gids , die ons den weg wees te midden 

 van deze oogenschijnlijk ondoordringbare duisternis. Zij heeft , geholpen 

 door de oudheidkunde , voor onze kennis van 't geen duizende en tiendui- 

 zende van jaren geleden de mensch was, de onwaardeerbaarste bouw- 

 stoffen geleverd. Ja , ze treedt met de stukken in de hand op en stelt een 

 ieder in de gelegenheid om de juistheid harer beweringen na te rekenen. 

 Wij hebben er allen wel eens van gehoord , hoe de aardkunde in de 

 elkander opvolgende lagen , waaruit de schors van onze planeet beslaat , 

 ons de natuurlijke geschiedenis van de aarde als 't ware te lezen geeft. 

 Voor haar zijn het in den vollen zin des woords de steenon , die spreken 

 en getuigenis afleggen van menige gebeurtenis , waarvan we anders niets 

 zouden weten. Uit den vorm en de ligging dier aardlagen , uit de 

 afdrukselen van planten en dieren daarin bewaard, weet ze het beeld 

 te schetsen van het leven op onze planeet , lang , voordat die levens- 

 vormen er waren , waarvan wij ons thans omringd zien. Zij onderscheidt , 

 die aardkunde of geologie , 4 groote levenstijdperken , tijdperken van 

 ontzaggelijk langen duur, het eene het andere vervangende niet door plot- 

 selinge schokken , maar door een langzaam overgaan van het oude in het 

 nieuwe. Zij beroept zich tot staving van dit gevoelen op hetgeen nog 

 heden ten dage geschiedt , nu nog altijd tal van veranderingen door de 

 werking van lucht en water worden te weeg gebragt. Hier gansche landen, 

 die allengs dalen , waar ze elders van lieverlede worden opgeheven. Daar 

 zeeën onbevaarbaar geworden , elders land door vloed en golven wegge- 

 slagen en afgeknaagd. Welnu , in het jongste dier tijdperken , maar toch 

 altijd in een periode, die zich in den nacht der eeuwen verliest , heeft de 

 aardkunde teekenen gevonden van menschelijk leven en meuschelijkc 

 kunstvlijt , die straks met verwonderlijke scherpzinnigheid onderzocht, 

 tot verrassende slotsommen hebben geleid. En dat niet alleen voor den 

 leek , maar aanvankelijk ook voor den man der wetenschap, 't Is nog 

 zoo lang niet geleden , dat onder hare beoefenaars als on weder sprekelij k 

 vast stond , dat de mensch eerst na het vierde der genoemde tijdperken , 

 d. i. in den zoogenoemden historis^hen tijd, op aarde kon zijn verschenen. 

 Onmogelijk , dus redeneerde men , kon hij getuige geweest zijn van ge- 

 beurtenissen als die in dat tijdperk op onze planeet moeten hebben plaats 



