DE OUDSTK BEWONERS VAN EUROPA. 17.3 



begraafplaats wordt dikwerf geopend. Kinderen zoowel als volwassenen 

 erlangen van lieverlede plaats in de sombere grot. Maar het einde van 

 dat oude tijdvak is daar. Waterstroomen bedreigen het oord. De inwo- 

 ners uit hun verblijfplaatsen gejaagd, zoeken A^ruchteloos veiligheid op 

 de hoogten. De dood achterhaalt hen en een donkere grot zal het graf 

 dezer ongehikkigen zijn. Mets wordt gespaard door de schuimende 

 golven. De grafspelonk , met zooveel zorg ingerigt , opent zich voor 

 den watervloed , en de beenderen der lijken door het geweld der wate- 

 ren dooreen geworpen worden te midden van aard en steenen verstrooid." 



En thans , mijne lezers , verplaatst u nog geheel met deze beschrij- 

 ving vervuld, in de hoofdstad van ons rijk. Male u daar diezelfde ver- 

 beelding, welke deze voorstelling uit lang vervlogen tijden u schiep, 

 dat merkwaardige plein en dat niet minder merkwaardige gebouw , waar 

 we ten vorigen jare opgetast vonden, niet wat de weelde eischt, maar 

 wat binnen het bereik geacht werd te vallen van den handwerksstand. 

 Van wat rijker levensgenot , ons geschonken , getuigde die tentoonstel- 

 ling ! Wat heeft de minstbedeelde onder ons vooruit boven die oude volken 

 van Europa ! Hoe leeren we door eene vergelijking van het voorheen en 

 thans de groote wet der ontwikkeling verstaan en onze dagen zege- 

 nen , die rijk zijn aan zooveel goeds en schoons ! Maar verbazend lange 

 tijdvakken moesten er verloopen, eer de mensch dien trap van beschaving 

 bereikte. Ja , niet dan uiterst langzaam heeft hij de eerste schreden 

 gezet op de baan der ontwikkeling. 



Werd de tijd , waarin hij in Europa zamenleefde met de groote uitge- 

 storven diersoorten der voorwereld , gekenmerkt door het uitsluitend 

 gebruik van steenen werktuigen, ook toen die tijd was voorbijgegaan, 

 bleef hij nog lang verstoken van de kennis en het gebruik der metalen. 

 Dit blijkt wanneer we een drietal andere ontdekkingen , die aan dat onder- 

 zoek der holen in België en elders zich kwamen aansluiten , in oogen- 

 schouw nemen. Wel voeren die ontdekkingen ons in veel latere tijden , 

 maar ze spreken toch stellig tot ons van dagen , ouder dan die , waarin 

 de oudste gedenkteekenen van Egypte verrezen. Denemarken en vooral 

 Zwitserland zijn de streken, waar de meeste dier ontdekkingen werden 

 gedaan. Laat mij eerst iets van eerstgenoemd rijk verhalen. Straks 

 komt Zwitserland aan de beurt. Welaan , in Dcjneraarken vindt men 

 diep onder het veen niet zelden soortgelijke steenen werktuigen terug , 

 als in het eerste tijdperk der beschaving zoo menigvuldig voorkomen. 

 Maar waar toen alles slechts eene ruwe bewerking vertoonde , bevinden 



