176 Ï)E OUDSTE BEWONERS VAN EUEOPA, 



wijzen. Het merg uit de beenderen der door hen gedoode dieren gold 

 ook bij hen als lekkernij. Ook wil men bewijzen gevonden hebben, dat 

 ze het zout wisten te bereiden. Overigens laat zich van de bewoners 

 dier Kjokkenmöddings weinig meer zeggen. Maar toch , hoe weinig het 

 zij , dat we van hen weten , 't is veel , wanneer we de gegevens in aan- 

 merking nemen , waaruit die kennis is afgeleid. Wie zou ooit gedacht 

 hebben , dat een overoude hoop keukenafval ons op het spoor zou hebben 

 kunnen brengen van het bestaan en leven van rassen , die lang ver- 

 dwenen zijn ? Maar dat is de triumf der wetenschap. Zij verdrijft 

 van de aarde de nevelen, die over de wieg der menschheid hangen. Haar 

 tooverstaf doet zelfs de steenen spreken. 



En, vraagt ge nu welligt , of niet meermalen vergissingen hebben plaats 

 gehad in de bepaling van echtheid of oudheid van soortgelijke voorwer- 

 pen , waarop de wetenschap der oudheidkunde is gebouwd , zoo wil 

 ik volgaarne toestemmen , dat dit meermalen is geschied. Zonderlinge 

 staaltjes zelfs zouden daarvan te noemen zijn. Tal van bedriegerijen 

 zijn ook hier gepleegd. Maar niet minder hebben nu en dan de dwaas- 

 heden der geleerden zelve giimlagchend het hoofd doen schudden over 

 de slotsommen , waartoe ze zeiden gekomen te zijn. Zoo las ik ergens , 

 dat een Fransch geleerde , toen te Abbeville dat aantal ruw bewerkte 

 steenen voorwerpen ontdekt werd , in zijn ijver om het gebruik daarvan 

 te bepalen , zich tot de zonderlinge bewering liet verleiden , dat die 

 aloude grotbewoners zich van die vuursteenen messen zouden bediend 

 hebben om haar en nagels in orde te houden. 



Hoewel dus vergissing en bedrog hierbij vaak mogelijk is, blij- 

 ven er toch in den regel een aantal zekere kenmerken over voor de be- 

 paling van de echtheid en de oudheid der gevonden voorwerpen. Bij 

 jaren, ja bij eeuwen, laat zich die oudheid wel bijna nooit berekenen, 

 maar de aardkunde rekent bij zulke ontzaggelijk lange perioden , 

 dat het er hier op een paar eeuwen meer of minder niet aankomt. 

 Laat mij hier de voornaamste dier kenmerken van hooge oudheid noemen. 

 Zij moeten gezocht worden in den aard en de ligging der lagen , waarin 

 de voorwerpen worden gevonden. Yoorts neemt men daarbij in aanmer- 

 king den vorm en de kleur en het scheikundig zamenstel dier over- 

 blijfselen. Yooral indien resten van uitgestorven of thans slechts in het 

 hooge noorden levende diersoorten daarbij worden gevonden, en het bewijs 

 is te leveren , dat ze gelijktijdig onder het veen of zand werden begra- 

 ven , is er een krachtig bewijs van hoogen ouderdom. De sporen van 



